Kuvend-eDSH
Aktiv pėr herė tė fundit: Aktiv pėr herė tė fundit : Kurrė
Nuk keni hyrė [Hyrje - Regjistrohu]


Version i printueshėm | Dėrgo pėr njė shok
Nėnshkruaj | Shtoni tek preferencat
Autori: Subjekti: Shqiptaret ne Itali
Anton Ashta

Postuar mė 7-3-2003 nė 22:51 Edit Post Reply With Quote
Shqiptaret ne Itali

“Denjësisht shqiptar딅një film për të suksesshmit e harruar

Asnjëherë televizonet italiane nuk futën në kronikat e tyre shqiptarët që kanë ndërtuar karrierën e tyre në Itali. As televizionet shqiptare nuk janë përqendruar shumë në këta shqiptarë të suksesshëm. Në një dokumentar të ri, realizuar nga “Art Studio Grishaj” dhe “Media Vizion”…ata janë bërë personazhet që rrëfejnë të kaluarën dhe të sotmen e tyre të suksesshme mbi tokën e huaj



Ekranet italiane regjistruan dyndjen masive të shqiptarëve…në korrikun e ‘90-ës, në marsin e ftohtë të 1991 dhe në verën e po këtij vitit. Ekranet italiane nisën të pasqyrojnë një tjetër realitet, krejt ndryshe nga ai që kishin dëgjuar në kohët e mëparshme…për një Shqipëri të lumtur, të pamposhtur, që qëndron si një kështjellë buzë Adriatikut. Në ekranet italiane, banorët e asaj “kështjelle” u shfaqën të lodhur, të pangrënë, të etur për ujë e po aq të etur edhe për pakëz liri e mirëqenie. Të dëshiruar për të prekur botën që vetëm në televizor e kishin parë, vjedhurazi. Të ikurit e parë u pritën mirë përtej detit. Ishin eksperimente në ekranet italiane.

Populli fqinj ishte kurioz të njihte (prej vërteti) fqinjët. Pastaj kur të tjerë të ikur zaptuan anijet, stadiumet italiane (që u kthyen në kampe izolimi) shtypi italin nisi t’i quaj fqinjët (shqiptarë) hordhi, të pabindur. Ishte kjo koha kur shteti italian urdhëroi riatdhesimin. Ishte kjo koha kur shqiptarët njohën së pari zhgënjimin për parajsën e shumëkërkuar…Shumë shpejt, pas këtij zhgënjimi, shqiptarët do të bëheshin elementi më interesant për kronikën e zezë të ekraneve televizive. Banorët e lodhur e të pangrënë të “kështjellës” së pamposhtur, u shndërruan në skafistë, hajdutë, kriminelë e prostituta në ato ekrane. Dhe populli italian nisi të ndiejë frikë e tmerr nga shqiptarët. Ndërsa jo të gjithë ishin të tillë…të këqinj, të frikshëm e problematikë. Kishte dhe plot të mirë, që punonin e përpiqeshin të bënin karrierë (sipas profesionit të tyre) edhe në tokën e huaj. Këta të mirë ishin kudo…

* * *
Një histori e tillë e thënë shumë e shumë herë në gjithë këto kohë, është rrëfyer sërish dje, në ekranin e madh të kinema “Millenium 2”. Një histori e tillë ishte dje fillimi i një dokumentari të ri televiziv. Në “Denjësisht shqiptarë” që u ndërtua nën regjinë e Namik Ajazit, me skenar të Namik Ajazit dhe Majlinda Bregut, kjo histori u ritregua këtë herë për një tjetër qëllim. Jo për të kujtuar përsëri fatin e keq që ngërtheu shqiptarët, por për të vënë në qendër të rrëfimit ata të mirët që janë kudo në Itali, (sa afër aq edhe larg nga ata të këqinjtë), ata që kanë përcjellë në Itali dinjitetin shqiptar, ata që kanë nisur të ndërtojnë pak e nga pak karrierën e tyre edhe në tokën e huaj, ata që s’u bënë dot kurrë personazhe në lajmet e ekraneve italiane…sepse dihet e keqja përbën lajm sensacional.

E po aq në hije, këta shqiptarë të mirë janë lënë edhe nga ekranet shqiptare. Ndërsa tani, përmes këtij dokumentari që u realizua nga “Art studio Grishaj”, “Media Vizion” dhe Radio Televizioni Shqiptar, me finacimin e Qëndrës Kombëtare Kinematografike, këta shqiptarë të suksesshëm do të prezantohen në ekranin shqiptar dhe në atë italian. I pari prezantim u bë dje, në ekranin e kinema “Millenium 2” në premierën e këtij filmi dokumentar. E ndërsa filmi ka shënuar fillimin e shfaqjes së tij, vetë Namik Ajazi tregon se i ka dhënë fund vështirësive për ta realizuar këtë film. Prej tre vjetësh, projekti ka pritur në sirtarët e zyrave të ndryshme dhe askush nuk tregonte interes për këtë histori që do të nxirrte nga harrimi shqiptarët e suksesshëm në Itali…ndërsa për lloj-lloj spektaklesh çdokush i hedh lehtë paratë. Së fundmi, ishte Qëndra Kombëtare Kinematografike që e financoi këtë projekt të kahershëm të Ajazit. E kështu, filmi u realizua.(Bashkë me të, dje u shfaq edhe filmi multiplikativ “Koha e dashurisë së akrepave” me regji të Ergys Fajës, Fatmir Baçit e Bertrand Shijakut e me skenar të Fatmir Baçit).

* * *

Personazhet e kësaj historie kanë treguar përpara kameras vështirësitë e fillimit, kohën kur ndien disktiminimin. Janë përplasur sa e sa herë me mëdyshjen e mosbesimin që shfaqej dukshëm në sytë e italianëve. Por më e fuqishme se të gjitha këto, për ta ishte pasioni, dëshira për të arritur atë që kishin ëndërruar edhe në vendin e tyre. Personazhet kanë treguar se ndihen mirë që kanë realizuar qëllimet e tyre dhe se tani gjithçka është shumë e lehtë për ta. Gjithsesi, nuk munden ta harrojnë atë që kanë lënë pas. Gjithçka që mbartën nga Shqipëria, ata e ruajnë me fanatizëm brenda vetes së tyre. Përulen ndaj gjithçkaje që u mësoi vendi i tyre. Klejdi Kadiu nuk flet shumë për suksesin që ka arritur në Itali.

Para asaj kamere televizive ai thotë i emocionuar se suksesin e tij ia dedikon shkollës shqiptare. Asgjë nuk do kishte mundur të bënte nëse s’do kishte atë bagazh artistik me vete. E po kështu, edhe Elsa Lila, ashtu e qetë dhe e çiltër pohon se gjithçka e lidh me Shqipërinë. Aty ku ka kujtimet e bukura e të shëmtuara. Aty ku këndoi për herë të parë e për herë të parë ndieu emocionin e shkaktuar nga duartrokitjet e publikut. Me rrëfimin e Elsa Lilës është mbyllur ky dokumentar. Por nuk është ky i fundit personazh i kësaj lloj historie. Janë të shumtë ata që përpiqen të jetojnë ndershmërisht jashtë vendit të tyre. Edhe pse nuk mund të bëhen të gjithë personazhe të një dokumentari…të gjithë janë denjësisht shqiptarë.


Udhëtimin për t’i gjetur këto personazhe të lënë në hije, Namik Ajazi dhe grupi i tij i punës, e nisën nga Otranto. Gjetën në këtë udhëtim…
Bledar Torozin: Mbërriti të Otranto 10 vjet më parë. Tani punon si arkitekt në një studio projektimi në Lecce. Shumë projekte të reja në këtë qytet mbajnë firmën e tij. Rikonstruksioni i plazhit dhe i zonës turistike të qytetit i është besuar atij.
Admir Shkurtaj: Ka krijuar grupin muzikor “Upa chupa”, në Pulia. Është bërë i suksesshëm me muzikën e përpunuar të vendeve të Ballkanit ku muzika shqiptare zë pjesën më të madhe të repertorit.
Gentiana Selenica: Mbas përfundimit të universitetit të Lecces me rezultate shumë të mira (në degën e letërsisë), është emëruar assistente në këtë universitet, ndërkohë vazhdon vitin e fundit për drejtësi.

Albano Carruzzo- Eglandin Hasa dhe Nevila Matja:Në fshatin e vogël Celino san Marco (afër Brindizit) Albano (të cilin e lidh me Shqipërinë jo vetëm historia e të atit por dhe fakti se është i pari këngëtar italian që ka shkelur Shqipërinë) ka rrëfyer bashkëpunimin me artistët shqiptarë Eglandin dhe Nevila Matjan. Ai punon në studio me muzikën e Albanos ndërsa ajo këndon me Albanon. Kështu kanë realizuar dhe një disk të ri të kantautorit italian.
Bledar Sejko: Prej tre vitesh boton në Romë gazetën kryesore të shqiptarëve “Bota shqiptare”.

Renato Dedja:Historia e tij kujtohet nga Bruno Vespa. Tani ky djalosh shqiptar punon në pavionin e pediatrisë në spitalin “Umberto Primo” në Romë.
Klejdi Kadiu: Është shqiptari më i suksesshëm në spektaklet televizive italiane. Emri i tij po përmendet gjithnjë e më shpesh jo vetëm në revistat e specializuara për ekranin por edhe në ato të modës e reklamës.
Igli Tare: Prej dy vitesh tifozët e Brescias brohorasin për djaloshin shqiptar, futbollistin e talentuar. Ashtu si dhe për Bogdanin që është në ekipin e Breshias

Lola dhe Ardit Fejzo: Mbas shumë vitesh punë realizuan së bashku Akademinë e dansit “Zhizel” në Porto San Giorgio. Pak muaj më parë ata realizuan konkursin e parë ndërkombëtar të vallëzimit ku morën pjesë shumë balerinë italianë dhe artistë shqiptarë. Media italiane shkroi për këtë aktivitet ku i gjithë baleti ishte shqiptar.
Elsa Lila: Konsiderohet e papritura e konkursit në edicionin e sivjetëm kualifikues për festivalin e madh të Sanremos. Meritoi vlerësimet maksimale për këngën “Porta e heshtjes”.

Prononcimet e italianëve
Pino Scaccia
Fatkeqësisht ky është si i thonë, zakon i profesionit tonë, sipas asaj thënies historike që bën lajm vetëm e keqja dhe e shëmtuara e për pasojë nuk flitet kurrë për ata shqiptarë që kanë nderuar vendin e tyre këtu në Itali, por së fundi pak nga pak diçka po ndryshon, psh është një balerin shqiptar shumë i talentuar dhe i adhuruar nga publiku e vajzat italiane, I është dhënë mjaft hapësirë edhe në media. Por ky mbetet një proces i ngadaltë dhe i vështirë , megjithatë besoj se do të sjellë rezultat.
Bruno Vespa

Gjithmonë e keqja përbën lajm edhe italianët përfundojnë në gazeta kur bëjnë krime. Kështu ndodh dhe me të huajt shqiptarë apo të kombësive të tjera. Kjo sipas meje është shtuar vitet e fundit pasi në fillim shqiptarët shiheshin si njerëz që iknin nga një regjim totalitar dhe nga një varfëri e madhe. Me kalimin e kohës, me shtimin e numrit të të ardhurve, mes tyre pati dhe persona të cilët gjetën një hapësirë për të zhvilluar këtu një aktivitet kriminal.

Kjo gjë i trembi italianët dhe pati një pasqyrim negativ në shtyp. Megjithatë nuk kanë munguar dhe rastet pozitive kur janë trajtuar edhe ato pozitivet. Unë kam treguar në emisionin tim për një djalë të ri, (Renato Dedja) të ardhur vite më parë këtu për të punuar në bujqësi. Ai me anë të disa takimeve mundi të realizojë dëshirën për të studiuar. U diplomua në mjekësi dhe tani po specializohet. Sigurisht gazetat nuk flasin sepse kjo nuk përbën lajm, por për mua është një nga historitë më të bukura që kam dëgjuar.

Albano

Kam njohur shumë shqiptarë të mirë. Disa i kam mbajtur edhe në shtëpi. Gjen gjithmonë prej tyre të mirintegruar. Unë i kam hasur edhe në Gjermani e kudo dhe ky fakt më bën të lumtur. Unë ndihem, si të thuash, një ndër ta.
Andreoti
Në këtë jetë gjërat negative bëjnë më shumë përshtypje.Unë pyeta dikur një regjisor italian, Blaseti, se përse nuk realizonte "Komedinë hyjnore". Ai mu pergjigj: “Unë ferrin mund ta përshkruaj mjaft mirë, parajsën sigurisht që jo, për purgatorin nuk jam i sigurt. Kështu që edhe në jetën e përditshme kush bën jetën e tij normale, nuk është objekt shtypi, ndërsa dikush që merret me prostitucionin ose me klandestinë, mbi të ndizen llambat e vëmendjes mediatike”.


Zefina Hasani

nga gazeta Shekulli





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 7-3-2003 nė 22:59 Edit Post Reply With Quote
Një ditë shqiptare në Romë

TIRANË – Një ditë shqiptare në Itali. Jo nga ato “strapacueset”, ditët e punës... 3 mijë emigrantë shqiptarë të Romës kaluan sëbashku një ditë shqiptare në kryeqytetin italian fill pas festave të nëntorit. Një ditë të gjatë, që prej mëngjesit deri në mbrëmje, duke biseduar, duke parë ekspozita shqiptare të pikturës, duke promovuar libra të rinj për emigrantët shqiptarë të Italisë, duke parë filma shqiptarë, duke dëgjuar muzikë shqiptare prej këngëtarësh të ftuar nga Tirana. Personazhet shqiptarë të njohur në Itali ishin të ftuar në këtë aktivitet që quhej: “Segni Particolari: Albanese” ose “Shenja të Veçanta: Shqiptar”.



Dita shqip
Ishte edicioni i parë i atyre që kanë nisur të quhen “Ditët shqip në Romë”. Një gazetë shqiptare në Itali ishte nismëtare e kësaj veprimtarie. Roland Sejko, botues i gazetës “Bota Shqiptare”, që del në Itali për emigrantët shqiptarë, thotë se do të dëshironte që kjo nismë të kishte vazhdimësi, të mos mbetej e vetmja ditë shqip në Romë, por të pasohej nga të tjera ditë të tilla, të përvitshme.

Dita shqip në kryeqytetin italian ka nisur me një prezantim të projektit “Imazhi i emigrantëve në Itali mes medias, shoqërisë civile dhe punës”, i Monica Goraccit, përfaqësuese e Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin. Mandej dita ka vijuar me prezantimin e një libri të Kosta Barjabas, ndjekur nga një tjetër prezantim libri. Ugo Melchionda i organizatës së migrantëve paraqiti kërkimin e vet të titulluar “Shqiptarët në 10 regjione të Italisë”, botuar nga “Franco Angeli Editore”.

Aktiviteti i katërt në programin e kësaj dite shqip të Romës ka qenë ekspozita “Të padukshmit”, që ka për autor fotografin e Tiranës, Roland Tasho. Kjo ekspozitë fotografike është përcjellë pas një udhëtimi të fotografit mes shqiptarëve të Italisë, ato që shtypi italian nuk i njeh. Ky ishte edhe shpjegimi për ekspozitën në fjalë, e cila ka qenë nën përkujdesjen e Institutit Italian të Kulturës dhe të Ministrisë shqiptare të Kulturës.

Nuk ka qenë e vetmja ekspozitë në këtë aktivitet, ky udhëtim fotografik mes emigrantësh. Atë e ka pasuar një prezantim tjetër fotografik dhe i pikturës së artistëve shqiptarë Artan Shabani dhe Ilir Zefi. Kështu ka kaluar pjesa e parë e ditës së 30 nëntorit në mjediset e “Auditorium Del Massimo” në lagjen “Massimiliano Massimo” të Romës, lagje kjo e ngritur në kohën e fashizmit. Pjesa e dytë e ditës ka nisur me një hapësirë idesh për shpërhapjen e letërsisë dhe të kinemasë shqiptare në Itali, hapësirë që është pasuar nga projektimi i filmit “Butrinti” të Vladimir Prifit, të cilin të ftuarit shqiptarë por edhe miq italianë e kanë ndjekur për një orë në sallën e kinemasë së “Auditorium del Massimo”.

Kjo ditë e ngjeshur ka vijuar mandej me një tjetër veprimtari. Organizatorët tregojnë se nuk mund të mungonte një pikëpjekje e organizatave shqiptare të Italisë. Takimi ka qenë nën kujdesin e gazetës “Bota Shqiptare”. Gjatë gjithë ditës pjesëmarrësit në këtë aktivitet kanë patur mundësinë të sodisnin punët e artistëve shqiptarë të Italisë Artan Shabanit dhe Ilir Zefit, si edhe një stendë me libra në shqip.

Por kulmi ka qenë mbrëmja e 30 nëntorit në sallën “Massimo”, ku këngëtarët shqiptarë, Ardit Gjebrea, Irma Libohova, Mariza Ikonomi dhe Flori kanë dhënë një koncert për rreth 3-4 mijë emigrantë shqiptarë në Romë. Këtë radhë sponsor kanë qenë përveç “Botës Shqiptare” edhe “Western Union” e “Albania Airlines”. Koncerti ka zgjatur rreth dy orë.

Misioni
Qëllimi i kësaj dite megjithatë nuk ka qenë argëtimi, por një lloj përpjekje për të gjetur forma moderne kontakti mes emigrantëve shqiptarë në Itali si edhe midis tyre e Shqipërisë. Një ndër misionet më të rëndësishme ka qenë edhe nisma për ndryshimin e imazhit të shqiptarëve në Itali. Siç na thonë pjesmëarrësit në këtë aktivitet, nuk kanë munguar format e ndryshme të organizimit të emigrantëve shqiptarë në Itali. Ajo çfarë synohet është edhe çelja e librarive shqiptare, e videokasetave, kompaktdisqeve në shqip, etj.

Personazhet
Balerinët Kledi Kadiu & Ilir Shaqiri, të adhuruarit e femrave në spektaklin e shqiptarëve të Romës

Emigrantë shqiptarë të suksesshëm në Itali

Ardit Gjebrea ishte ndër më të adhuruarit miq nga Shqipëria në koncertin e 30 nëntorit që u organizua në Romë. Ai këndoi shqip për emigrantët e ftuar në sallën “Massimo” të Romës sëbashku me këngëtaret Irma Libohova e Mariza Ikonomin dhe me këngëtarin e ri, Florin. Por në qendër të vëmendjes ishin të ftuarit VIP në Itali, ata që vijojnë të jenë piktorë, studiues, doktorë të mirënjohur edhe në mjedisin italian ku tanimë janë integruar prej vitesh.

Roland Sejko i institutit “Luce”, Enri Glozheni, kirurg, Artan Shabani, piktor, Rando Devole, sociolog, janë disa nga emigrantët që janë kanë dalë mbanë edhe në Itali e që bashkohen në përpjekjen për të gjallëruar komunitetin shqiptar në Romë e qytete të tjera italiane ku jetojnë e punojnë shqiptarë. Me këtë status ishin të ftuar edhe dy djemtë shqiptarë të spektakleve italiane, Kledi Kadiu dhe Ilir Shaqiri.

Balerinët nuk kanë qëndruar gjatë mes bashkatdhetarëve për të vrapuar në studiot e RAI-t, por kanë pritur vërshimin e fansave që dëshironin t’i preknin si edhe t’u merrnin autografe. Por Kledi gjithçka e kishte gati. Ai shpërndante fotografitë e veta të firmosura për fansat, që këtë radhë nuk ishin italiane si përherë, por shqiptare. Mandej i zgjedhuri i Maria De Filipit është turrur për në prova.

Premtimi
Dade: Të krijohet Instituti Shqiptar i Kulturës në Itali
Arta Dade, e ftuar speciale në këtë ditë shqiptare të Romës, ka bërë një premtim i cili është pritur me shumë entuziazëm prej emigrantëve shqiptarë atje. Ajo ka thënë se do të shihen mundësitë që në ardhmen edhe në Itali të ketë një Institut Shqiptar të Kulturës, ashtu siç ka në Shqipëri një Institut Italian Kulture, që në këtë rast ishte edhe një ndër suportët ekonomikë të aktivitetit, sëbashku me Ministrinë Shqiptare të Kulturës.

Media
Emigrantët, vetëm një gazetë në shqip
Quhet “Bota Shqiptare” e vetmja gazetë shqiptare që ruan periodicitet në Itali. Është një gazetë e përdyjavshme që del që prej katër vjetësh në gjuhën shqipe dhe shitet në rreth 500 pika shitjeje në qytetet italiane. Informacione për Shqipërinë, por edhe për jetën e emigrantëve në Itali, kjo gazetë prej 12 faqesh bëhet e mundur të dalë vetëm një herë në dy javë. Botuesi i saj shprehet se është një gazetë e pavarur informative-kulturore me vetëfinancim. Me të bashkëpunojnë edhe shqiptarë që jetojnë në shtete të tjera si Elvira Dones, në Zvicër, Aurel Plasari, Tiranë, etj.

Belina Budini

Shekulli





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Blerim Vokshi

Postuar mė 15-3-2003 nė 18:42 Edit Post Reply With Quote
Esolla ketu pasi eshte hep tema posaqerisht per shqiptaret ne itali,dhe e shlyva nga atje.

Arbërishtja,gjuhë e dytë zyrtare në Itali

03.03.2003
Arbërishtja, gjuhë e dytë zyrtare në Itali

Më vendimin e Ministrisë së të Mirave Kulturore

TIRANË, 2 MARS (KORRIERI) - Arbërishtja, gjuha e vjetër shqiptare, do të mësohet sërish në shkollat e Kietit si dhe do të flitet në të gjitha zyrat publike. Kjo është dëshira e shumë banorëve të Kietit, mbi të gjitha e më të vjetërve, ruajtës të kujdesshëm të kulturës, të traditës dhe të një idiome lokale, e cila rrezikon të zhduket. Pak orë nga lajmi i bërë publik në Ministrinë e të Mirave Kulturore për projektin “Arberesh”, i cili synon për ruajtjen, njohjen dhe promovimin e kulturës italoshqiptare, u ndezën sërish shpresat që gjuha e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut mund të rihyjë sërish, ashtu siç ishte një herë e një kohë, mes lëndëve mësimore në shkollë. Që në vitin e kaluar shkollor, kishte filluar të lëvizte diçka në qytetin e vogël të Alto Tavoliere, ku si në Casalvecchio dhe në San Marzano në Pulia, përdoren të dyja gjuhët si italaine dhe ajo arbëreshe. Vitin e kaluar fëmijët dhe të rinjtë e Kietit, të shkollave fillore e të mesme të udhëhequr nga mësueset Lorena D’Ermes, Rosella Gabrieli, Antonieta Totano dhe Anxhela Dell’Aquila organizuan një manifesim në gjuhën shqipe me këngë e valle. “Kete vit shpjegon D’Ermes nuk ishte e mundur ta përsërisnim këtë eksperiencë. Nuk është e thjeshtë të organizosh në mënyrën më të mirë, të gjithë këtë shfaqje. Burokracia, normat shkollore, rregulloret, të gjitha gjëra që e bëjnë shumë të vështirë një mësim të vërtetë metodik të gjuhës arbëreshe nëpër shkolla. Duhet t’i vihemi punës; të gjithë, docentë, prindër, të rinj përreth së njëjtës tavolinë dhe të programojmë saktësisht çdo gjë. Nga ana jonë, disa prej mësuesëve, kanë marrë pjesë dhe në një kurs të gjuhës shqipe për mësimdhënien në shkolla, por pa dyshim, që nuk mund të mjaftojë vetëm kjo”. Mes vështirësive është dhe zgjedhja e gjuhës, që do të mësojnë të rinjtë. Arberishtja lokale është e ndryshme, nga ajo kombëtare. Ndërkohë që për zyrat publike shtrohet një tjetër problem. Edhe këtu, sipas një projekti për mbrojtjen e minorancave gjuhësore, duhet të jenë punonjës që njohin dhe i flasin të dyja këto gjuhë. “Sigurisht-shton nënkryetari i bashkisë Valter Petronzi- që do të ishte një gjë shumë e mirë që në çdo zyrë publike të vendit, të kishte të paktën një punonjës, që të flasë e të kuptojë gjuhën tonë arbëreshe. Në të vërtetë, në Komunë ka shumë të tillë, por nuk është e njëjta gjë dhe në zyrat publike. Ku ndonjëherë vjen dikush nga të vjetrit e fundit, të cilët flasin vetëm gjuhën lokale. Kështu lind nevoja për të pasur një përkthim të vërtetë. Gjithsesi është shumë e rëndësishme dhe pozitive - pohon ende Petronzi - që në fushën e iniciativave për respektimin dhe mbrojtjen e minorancave gjuhësore, këtë vit hyri dhe gjuha arbëreshe. Në ndryshim me atë që ndodhi vitin e kaluar, kur mes gjuhëve në minorancë, e vetmja që u përjashtua nga projektet e financuara nga Ministria ishte gjuha jonë.

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 22-7-2003 nė 08:16 Edit Post Reply With Quote
MES SHQIPTAREVE TE BERGAMOS

ITALI-"Ne token italiane gjetem Ameriken", bisede me emigrante shqiptare ne Bergamo ku jetojne me shume se 4000 emigrante, te cilet kane nje cati mbi koke dhe nje pune. Komuniteti i shqiptare ve te rregullt ne Bergamo eshte i treti per madhesi pas atyre te marokeneve dhe senegalezeve.

***

Ne shtepine e Leda Koles kete pasdite korriku te mbyt vapa. Teto Leda, keshtu e njohin te gjithe, sepse ka ndihmuar shume bashkekombas qe kane patur probleme me burokracite, ndersa perpiqeshin te siguronin lejeqendrimin, banese apo pune. Ne shtepine e saj gjenden disa emigrante nga Shqiperia. Secili prej tyre ka historine e vet per te treguar. Te mbledhur se bashku ata diskutojne per problemet e emigracionit. Eduarti mekanik, Liriani kuzhinier, Erjoni murator, Jonida dhe Aleksida studente, flasin per Shqiperine, e cila nxihet e fshihet, kur flitet vetem per te ne kroniken e zeze, kur mesohesh te degjosh per shqiptare trafikante, per shqiptare protektore. Por ata, 4000 e me shume emigrante shqiptare qe punojne e jetojne ne Bergamo, kane histori te tjera, me retoriken se "te keqinjte dhe te miret i gjen ne cdo vend". Atyre nuk iu duhen keto pune. Nese eshte e mundur as nuk duan ta shohin ate fytyre negative te Shqiperise qe eshte krijuar ne Itali.

Eduarti, Liriani, Erjoni, Jonida jane Shqiperia tjeter, ajo me e madhja, me e aferta, me e panjohura. E megjithate nuk eshte e lehte. "Shpesh degjon te te thone se nuk ka vend per shqiptaret ne nje shtepi qe jepet me qera, apo me ndodh qe sime bije t'i vije turp te flase shqip ose qe shoket ta perjashtojne nga festat e tyre, sepse eshte shqiptare", thote Leda Kola 32 vjec, perkthyese qe prej 10 vjetesh e ardhur ne Itali. Lirian Belba eshte 34 vjec dhe ai e ka lene Shqiperine qe ne vitet e para se bashku me 70 mije shqiptare te tjere qe mberriten me anije ne Itali me 1991. "Nuk eshte se ketu kam probleme, kam shtepi dhe leje qendrimi, kam shume miq italiane, pasi punoj guzhinier ne nje lokal qe frekuentohet nga tifozet e Atalantes. Por me mungon Shqiperia. Sinqerisht, kujtimi i tokes sime me mallengjen", tregon ai. " A mund te themi qe ketu kemi gjetur Ameriken, ndoshta ne nje fare menyre. Por nuk me pelqente kjo fraze, kur ma thoshte pronari i firmes ku punoja me pare. Me jepte 300 mije lireta ne muaj dhe kur me shikonte te pushoja pas 12 oresh pune te panderprere, me thoshte -"Ju po qe keni gjetur Ameriken". Shqiptaret e Bergamos kane krijuar nje shoqate te tyren, qe quhet "Alba", e cila deri me tani ka disa qindra anetare. Pjesetaret e saj derdhin cdo muaj nje sasi te vogel parash e me ane te se ciles ndihmohen bashkeatdhetaret qe kane nevoje, sidomos kur eshte ceshtje per te rregulluar lejen e qendrimit apo kur jane ne veshtiresi. Por edhe per te ndihmuar ndonje qe ka nevoje te kurohet. Organizata e shqiptareve nuk ka ndihmuar vetem bshkekombas, por edhe te huaj te tjere. Leda tregon se kane ndihmuar me para edhe nje familje palestineze, femijet e se ciles duhej te operoheshin. Pothuaj gjithe shqiptaret e zones njihen me njeri-tjetrin dhe nuk eshte e veshtire te gjesh ndihme. Ata nuk kane nje vend te caktuar, nje lokal apo nje salle ku te mblidhen, por sic tregon Leda, mblidhen neper shtepite e njerit apo tjetrit. "Mblidhemi me raste festash, kur festojme pavaresine e Shqiperise", thote Eduart Moglica, 45 vjec dhe ky i ardhur qe prej 10 vitesh ne Bergamo. Ndersa dy vajzat studente, kane me pak kohe qe kane ardhur ne Itali. Aleksida Ndou qe eshte vetem 20 vjec, ka me pak se nje vit qe ka ardhur ne Itali. Leda e ka ndihmuar te gjeje shtepi, tek nje familje tjeter shqiptare. Kur i pyet nese do te kthehen ne Shqiperi, Eduart Vlashi pergjigjet: "Nuk e di, por kujtimi i tokes time eshte shume i forte, tek ne thuhet `guri i rende ne vend te vet'.

Pergatiti

Rezart Bejko

Itali

kj





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 18-10-2004 nė 09:57 Edit Post Reply With Quote
ME VESHJE KUQ E ZI NE ITALI, PER 28 NENTORIN

ME VESHJE KUQ E ZI NE ITALI, PER 28 NENTORIN

Magdalena Alla

Shqiptaret, me sa duket stadiumet, rruget qe kuqelojne nga veshjet e flamurit, sa here qe ka ndeshje futbolli, ose me mire ndeshje te ndjenjes kombetare me te tjeret, po forcojne prirjen per ta shfaqur gjithmone e me shume jo vetem ne Shqiperi, por tashme kudo ku ata jetojne, sidomos ne fqinjet tane, ku ata jetojne jo vetem te shumte ne numer, por kane ndiere edhe me shume paragjykimin.

Me rastin e 28 Nentorit, dites se madhe te pavaresise se mbare shqiptareve dhe 2150 vjetorit te vdekjes se sovranit te fundit te Ilirise, mbretit Gent, "Lidhja Nacionale Shqiptare ne Itali" organizon manifestimin: "Jam ilir, jam shqiptar", i cili parashikohet te jete manifestimi me i madh panshqiptar, i cili do te behet prane Mauzoleumit qe ruan eshtrat e Gentit te Ilirise, ne Gubbia, Peruxha, Itali. Nderkohe qe dhe vete Peruxha eshte nje qytet ku studiojne e punojne shume shqiptare. Festimet do te nisin diten e flamurit, qe perket me te dielen pushuese, nga ora 10.00 e mengjesit deri ne ora 20.00, ne sheshin e madh prane Mauzoleut te mbretit Gent, via Bruno Buozzi - Gubbio. Ne program do te kete 10 ore te mbushura perplot me aktivitete te larmishme, me pjesemarrjen e interpretuesve me te shquar shqiptare te muzikes klasike, popullore e folkloristike, personaliteteve politike, historianeve e arkeologeve nga te gjitha trevat shqiptare e te huaj. E gjitha nen objektivin e kanaleve te shumta televizive. Pjesemarrja eshte e lire dhe pa pagese por nga Lidhja e Shqiptareve te Italise apelohet te vije kush te mundet, nga Italia, Shqiperia e kudo qofte, dhe nese eshte e mundur, gjithe pjesemarresit te vishen me veshje kombetare ose te pakten te kombinohen veshje me ngjyrat e flamurit tone; kuq e zi. "Ejani pra, qe te gjithe se bashku te rifreskojme kujtesen tone, kujtesen e iliro-shqiptarizmit ngadhenjimtar, antik aq sa dhe vete jeta ne kontinentin tone europian", thuhet ne apelimin ne internet. Te marresh pjese me 28 nentor ne Gubbio, te perkujtosh gjithe sa dhane jeten per arritjen e pavaresise mbareshqiptare e ne te njejten kohe te rievokosh permes nje figure si mbreti Gent, ringjalljen e historise sone mijeravjecare, do te thote qe nje dite te shpallesh me krenari: aty isha dhe une!", thuhet ne njoftimin e Lidhjes se Shqiptareve te Italise, e cila eshte nje organizate qe gjithmone, ne bashkepuim edhe me Ambasaden Shqitpare ne Itali organizon shume veprimtari qe ndihmojne ne krijimin e imazhit real te shqitpareve ne Itali, gje qe sa vjen edhe qartesohet, duke ndihmuar se pari, konkretisht komunitetin e bashkeatdhetareve tane ne kete vend fqinj dhe mik.

Pak histori mbi Gentin e Ilirise :

Mbreti Gent ka qene i fundit sovran i Ilirise sone antike, pasues i denje i Bardhylit, Pleuratit, Agronit, Teutes, Skerdilajdes e Pines. Gjate luftes se trete romano-ilire, nga kryeqyteti i Ilirise Skodra "Shkodra), ai organizoi rezistencen ndj superfuqise te asaj kohe, Romes. Megjithe qendresen e tij stoike, legjionet romake me te shumta ne numer arriten ta thyejne rezistencen ilire mbas luftimesh te ashpra e te pergjakshme. Keshtu qe, ne pamundesi per te rezistuar me gjate ne fushe te hapur, se bashku me garden e tij pretoriane u izolua brenda mureve te kryeqytetit Shkodra. Me pas romanet filluan nje sere raprezaljesh ndaj popullsise ne rrethinat e kryeqytetit. Ne pamundesi qe t'u vinte ne ndihme qytetareve te tij, per shkak te forca te pakta qe i kishin mbetur akoma ne dispozicion, pas nje akordi me konsullin romak Anicio, Genti pranoi te dorezohet me gjithe familjen e tij me kusht qe te ndalej genocidi ndaj njerezve te pafajshem. Ishte 15 qershori i vitit 168 para Krishtit, i njohur ne histori si "La caduta di Skodra ". Me pas romaket do te respektojne akordet e marra por duke bere vetem me nje perjashtim: per te shmangur mundesine e organizimit te nje ribelimi vendosin qe familjen mbreterore se bashku me Gentin dhe vellain e tij Karavantin, ta egzilojne ne Itali, pikerisht ne Gubbio, ku iu dhane prona e ofiqe te denja per nje mbret te defronizuar. Ketu Genti do nderroje jete ne nentor te vitit 146 para Krishtit dhe per nder te tij do ngrihet nje Mausole madheshtor per te cilin na ka lene deshmi te qarte Tito Livio. Mbreti Gent kujtohet nder te tjera nga historia edhe si nje mjek i mire, pasi zbuloi efektet kurative te nje bime mjekesore, shume te rendesishme per kohen e qe mban emrin e tij, pikerisht Genziana . "marre nga libri "24 perandore shqiptare ne udheheqje te Romes" - shkruar nga Alban Kraja)

kj





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 20-11-2004 nė 14:35 Edit Post Reply With Quote
SHTETI SHQIPTAR, AS FLAMUJ PER 28 NENTORIN NE ITALI

SHTETI SHQIPTAR, AS FLAMUJ PER 28 NENTORIN NE ITALI

Magdalena Alla

Ne gazeten "Koha jone" te perpara pak javeve u be me dije se ne Gubbio te Italise, nje qytet afer me Peruxhan "Perugia) e mrekullueshme, prane varrit te mbretit ilir Gent, me rastin e shpalljes se Pavaresise dhe 2015 vjetorit te vdekjes se mbretit do te zhvillohej manifestimi me i madh panshqiptar "Jam ilir, jam shqiptar", organizuar nga "Lidhja kombetare e shoqatave shqiptare dhe arbereshe ne Itali", me qender ne Rimini. Por nese shqiptaret ne emigrim e ndiejne me shume atdhedashurine apo kane nevoje per me shume krenari shqiptare, ne te mbyllurit e ketejshem ne atdhé, qe nuk perballemi si ata me paragjykimin apo me kultura te ndryshme pertej nesh, jo se nuk e ndiejme, por per fat te keq jo ne masen e tyre, apo me sa duket dhe me pak se c'duhet, sepse e kemi braktisur krejtesisht kete feste. Kerkesa e organizatoreve te kesaj feste per me shume solidaritet ne kete feste, per pjesemarrje te perfaqesimit elitar te kultures e politikes shqiptare, apo dhe te popullit te gjere nga Shqiperia, eshte pare e pamundur per t'u realizuar nga institucioni yne me i larte, Presidenca, por dhe me tej saj. Sepse nuk ka as aq parà, sa per te cuar edhe nje grup folklorik, apo as edhe thjesht flamuj nga Shqiperia. Dhe kete pergjigje e ka dhene Presidenca Shqiptare.

Kryetari i Lidhjes Shqiptare "Lega Albanese), Alban Kraja ne linje telefonike nga Italia tregon se ka bere disa kerkesa ne Presidence, ne Ministrine e Kultures "tek zyra e finances) per nevojat e mesiperme, te cilat jane gjera te vogla, jo me teper se kaq, por reagimi ka qene se "eshte e pamundur". "Ky veprim ne na trishton pa mase pasi nje ngjarje e tille kombetare, ku jane te pranishem dhjetera organe te shtypit dhe televizionit italian ka nevoje edhe per nje mbeshtetje te forte shteterore pasi eshte ne loje imazhi i Shqiperise ne arenen nderkombetare te cilin ne te gjithe se bashku kerkojme ta permiresojme pas nje rrenimi prej disa dekadash. Se mos e kane mendjen te atdhetaria ne Shqiperi, politikanet tane merren me zenka pa vlere me njeri-tjetrin", thote Kraja, i cili tashme po perpiqet qe me mundesite qe ata kane ta perballojne vete gjithcka. "Atdheu mbi te gjitha", thote. Mund te duken pak si te pabesueshme te tilla shprehje, por tek ata qe jetojne jashte ke mundesi t'i gjesh shume te natyrshme. Ndersa ne Ministrine e Kultures, ne zyren e Drejtorise se Marredhenieve me Jashte te shprehen se nuk dine asgje rreth kesaj ngjarjeje. E po te ishte fjala per ndonje vizite nga me te zakonshmet te administratoreve tane te larte ne aksh vend perendimor sigurisht qe parate do te gjendeshin shpejt e shpejt

Por do te vijne falas per festen grupe folklorike nga Maqedonia, eshte ftuar Elsa Lila, Bujar Qamili, Sinan Hoxha, nje grup i famshem arberesh e gjithsej priten te mblidhen rreth 3 mije shqiptare, sidomos emigrante dhe arbereshe. Jane ftuar e do te marrin pjese disa senatre italiane mes te cileve dhe nje minister italian, pervec autoriteteve dhe mediave lokale. Festimet do te behen pikerisht ne 28 Nentor, nga ora 10.00 deri ne oren 20.00 ne sheshin perballe mauzoleut madheshtor qe mban eshtrat e mbretit Gent "via Bruno Buozi-Gubbio). Per keto festime, te cilat do te shoqerohen edhe me demostrime neper rruge eshte kerkuar qe gjithe shqiptaret te jene te veshur kuq e zi, si ngjyrat e flamurit tone kombetar.

Eshte bere thirrje me kohe prej organizatoreve per te qene te pranishem sa me shume shqiptare, por gjendja e ulet ekonomike, barriera e vizave ben punen e vet.

Ka si pasoje shume pak "emigrim" shqiptaresh nga Shqiperia. Shqiptaret mund te rrezikojne ca parà per buken, e jo per festen. Po dhe sikur te duan, kush ua jep lehtesisht vizen?!

Dhe perfundimi eshte se, edhe nje here qe donim te organizonim nje paraqitje masive, mjaft mbreselenese, ndoshta nuk do te ndodhe e tille. Ca kemi kushtet te tilla per te mos qene te persosur, por ca jemi dhe vete te tille, shume te papersosur.

kj





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
DARDAN PEJA

Postuar mė 26-3-2005 nė 18:11 Edit Post Reply With Quote
Shqiptarėt, tė parėt nė Itali

Italia flet gjithmonë e më shumë në gjuhë të huaj, dhe gjuha që përdoret më shumë pas italishtes, rezulton të jetë shqipja. E thënë ndryshe, komuniteti më i madh i emigrantëve të ligjshëm në Apenine, është ai i shqiptarëve. Kështu, konkretisht emigrantët e ligjshëm që janë regjistruar në gjendjen civile, në datën 1 janar të vitit 2004, rezultonin 1.990.159, respektivisht 440.786 më shumë, ose 28.4 përqind më shumë se numri i të regjistruarve në të njëjtën datë, një vit më parë. Këtë informacion e ka bërë të ditur Instituti italian i statistikave, ISTAT, në raportin e tij të fundit, duke nënvizuar se popullsia që jeton aktualisht në Itali, është rritur nga 57.321.070 në 57.888.245 individë gjatë vitit 2003. Një rritje kjo, që ka ardhur sidomos për shkak të dyndjes së madhe të të huajve.Ndër emigrantët që kanë shkuar në Itali, rreth 650 mijë prej tyre kanë fituar vlefshmërinë e pyetjeve të rregullores. Këta të fundit, kanë patur të drejtën e fitmit të lejes së qëndrimit duke e nisur regjistrimin nga fillimi i muajve të parë të vitit 2003, duke vijuar më pas me zhvillimin e praktikave të regjistrimit në gjendjen civile brenda po këtij viti. Qëndrimi i përkohshëm mes marrjes së lejes së qëndrimit dhe regjistrimit në gjendjen civile, përbën një ndryshim të dukshëm mes popullsisë së huaj të regjistruar, e cila kap shifrën e 2.5 milionë individëve dhe asaj që aktualisht qëndron në Itali. Rritja e të huajve ka ardhur si rezultat i rritjes të të lindurve, që me fjalë të tjera, përmblidhet me një rritje aktive prej 31.132 njësish. Bëhet fjalë, thekson ISTAT, për një të dhënë tepër domethënëse, nëse do të vihej në balancë me të dhënat e atyre që banojnë në Itali dhe që kanë shtetësi italiane. Rreth 21% i totalit të të huajve që janë rezidentë, përbëhet nga minorenët. Të huajt përbëjnë 3,4% të popullsisë totale, kundrejt 2,7% që përbënte në vitin 2003. Sipas ISTAT, megjithë rritjen e shënuar të këtij numri, Italia mbetet ende një ndër shtetet europiane me përqindjen më të ulët të të huajve që përbëjnë popullsinë totale, duke e krahasuar me Gjermaninë, të huajt përfaqësojnë 8,9% të popullsisë, në Zvicër 5,3% dhe në Danimarkë 4,9%. Nga të dhënat e ISTAT-it, popullsia e huaj më tepër është e vendosur në rajonet e zonës veriore, duke përbërë 35 përqind të popullsisë.
Ndërkohë që në qendër të Italisë, të emigruarit zënë 24.3 përqind të tyre, dhe në jug 12.8 përqind. Zona në të cilën ndodhen pjesa më e madhe e të emigruarve me leje qëndrimi është ajo e Lombardisë, me 476.690 të huaj. E dyta, renditet zona e Venetos me 240.434 emigrantë dhe më pas ajo e Emilia Romanjës me 210.397. Nga të gjithë të huajt, një pjesë të madhe të emigrantëve në Itali e përbëjnë shqiptarët, të cilët arrijnë kuotën 270.000. Shqiptarët janë të huajt më të shumtë që numërohen në Itali duke zënë dhe 13.8 përqind të të gjithë popullsisë që ka ardhur nga vende të tjera të huaja. Madje popullsia shqiptare e vendosur në Itali, ka kaluar dhe numrin e emigrantëve marokene, të cilët arrijnë deri në 253.000. Gjatë kohëve të fundit, ka patur një rritje të emigrantëve që kanë ardhur nga Europa dhe nga vendet orientale në shifrën 75,2%. Në veçanti vërehen rritje me përmasa të jashtëzakonshme: Kështu, Ukraina brenda dy vjetëve, kaloi nga 9000 njësi në pothuajse 58.000 të tilla. Ndërsa Rumania nga më pak se 75000 në 178.000. Shqipëria ka pësuar një rritje të konsiderueshme të të emigruarve, ku nga 173.000 ka arritur shifrën e 270.000. Rritje të konsiderueshme ka patur edhe komuniteti i ardhur ng kontinenti aziatik, kryesisht kinezët, të cilët duke iu referuar pasqyrimit të fundit, nga 47.000 regjistrohen në 87.000 aktualisht.

SOT

View User's Profile View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 14-3-2008 nė 18:05 Edit Post Reply With Quote
Sipas revistes Economy nr 12 2008 numri i shqiptareve ne Itali eshte:

376 000


sigurisht i te ligjeruarve.


Me shume se cdo nacionalitet tjeter.





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member





Powered by XMB 1.8 Partagium Beta Build 20110207PM
Developed By Aventure Media & The XMB Group © 2002
Procesi i kryer nė 0.1687269 sekonda, 32 pyetje