Kuvend-eDSH
Aktiv pėr herė tė fundit: Aktiv pėr herė tė fundit : Kurrė
Nuk keni hyrė [Hyrje - Regjistrohu]


Version i printueshėm | Dėrgo pėr njė shok
Nėnshkruaj | Shtoni tek preferencat
<<  1    2  >>
Autori: Subjekti: Sistemi zgjedhor ne RSH
Anton Ashta

Postuar mė 18-10-2002 nė 08:14 Edit Post Reply With Quote
Pragu i hyrjes se partive ne parlament

Parlamenti, sa me perfaqesues apo sa me shumengjyresh?
Nga Eduard Zaloshnja

Objektivi i çdo sistemi zgjedhor parlamentar ne vendet demokratike eshte qe zgjedhesit ta ndiejne veten sa me te perfaqesuar nga anetaret e Parlamentit. Historia moderne e shteteve demokratike ofron nje larmi sistemesh, te cilat, ne nje menyre ose nje tjeter, mundohen te realizojne pikerisht kete objektiv. Eshte veshtire qe, duke perdorur nje shkalle matjeje absolute, te percaktosh se cili sistem e realizon me mire objektivin e perfaqesimit te deshirave te zgjedhesve. Kjo sepse nje sistem, i cili do te ishte i pershtatshem per nje vend dhe kohe te caktuar, nuk do te ishte i pershtatshem per nje vend apo kohe tjeter. Fatkeqesisht, ne Shqiperi jane adoptuar sisteme zgjedhore te huajtura nga vende te tjera, pa pasur parasysh veçorite konkrete te kohes dhe te vendit ku jane perdorur.
Keshtu, ne zgjedhjet e marsit 1991, u perdor sistemi i zgjedhjes se drejtperdrejte te deputeteve (ndryshe i quajtur maxhoritar), sistem ky i perdorur ne SHBA dhe Britanine e Madhe. Ky sistem eshte me perfaqesuesi per vende me parti, qe kane strukture elektorale, pasi kandidati qe perqafon programin e nje partie te caktuar zgjidhet ne menyre te drejtperdrejte nga anetaret apo elektorati i partise ne zonen e tij dhe jo nga strukturat drejtuese te partise. Ne kete menyre, ne qofte se ky kandidat fiton ndaj kandidatit te partise tjeter dhe shkon ne Parlament, ai ka aq pavaresi nga bosat e partise sa te vere interesat e zgjedhesve te tij para interesave politike te bosave. Gjithashtu, ky sistem eshte i pershtatshem per vende ku mundesia e kandidateve per te bere presion ndaj komisioneve zgjedhore ose thjesht per t'i manipuluar zgjedhjet eshte pothuaj inekzistente.
Shqiperia e '91-se ishte shume larg te qenit gati per nje sistem te tille. Kjo, sepse mundesia e manipulimeve ishte shume e larte dhe sepse elektorati i seciles parti nuk pati as me te voglin rol ne perzgjedhjen e kandidateve - ne shume raste, madje, ata nuk njiheshin fare nga zgjedhesit e zonave ku po konkurronin. Ne ato kushte, zgjedhesit thjesht e hodhen voten per partite qe parapelqenin dhe jo per kandidatet konkrete. Si rezultat i manipulimeve te PPSH-se dhe i sistemit qe u perdor, rezultati i zgjedhjeve nuk pasqyroi drejt deshirat e zgjedhesve. Keshtu, me shume se 40 per qind e shqiptareve deshironin te perfaqesoheshin nga deputetet e PD-se, por, ne te vertete, PD-se iu dhane me pak se 33 per qind te vendeve ne Parlament.
Ne zgjedhjet e marsit '92, PD-ja, e djegur nga sistemi maxhoritar, beri presion qe te kalohej ne nje sistem maxhoritar te kombinuar me proporcional (sistem qe perdoret ne disa vende te Evropes), sipas te cilit, pjesa me e madhe e deputeteve zgjidhet drejtperdrejt nga votuesit e çdo zone dhe pjesa tjeter zgjidhet nga listat e kandidateve te partive, ne proporcion me votat qe kishin fituar partite ne shkalle vendi. Nje sistem i tille, me pak variacione, eshte perdor qe atehere per te krijuar Parlamentin shqiptar. Por vetem ne '92-ne, sistemi maxhoritar, i kombinuar me proporcionalin, arriti te prodhonte rezultate qe, ne shkalle vendi, ishin shume te peraferta me konfiguracionin e parapelqimeve reale te votuesve. Kjo sepse partia ne fuqi, PPSH-ja, e transformuar ne PS, e ndjeu qe realiteti historik i kishte lene vetem nje dere hapur - ate te kalimit ne opozite. Ne ato kushte, PS-ja mori aq per qind te vendeve ne Parlament, sa ishte perqindja e votave, qe kishte marre ne shkalle vendi. Por, ne shkalle rajonale, shkalla e perfaqesimit te votuesve ne Parlament mbetej perseri e dobet. Kjo sepse deputetet demokrate te zonave ku perqindja e votuesve socialiste ishte e madhe e ndienin veten shume me te detyruar ndaj bosave te partise sesa ndaj banoreve te zones qe perfaqesonin ne Parlament. Ne ato kushte, votuesit socialiste te zonave ku kishin fituar demokratet, si te vetmit perfaqsues te tyre, ndienin deputetet e listes proporcionale te PS-se, te cilet nuk kishin asnje lidhje te drejtperdrejte me zonat e veçanta.
Dhjete vjet pas konsensusit per sistemin elektoral te kombinuar, qe pak a shume kemi sot, PD-ja dhe PS-ja i jane kthyer perseri tavolines se bisedimeve me synim ndryshimin e sistemit, ne menyre te tille qe manipulimet e zgjedhjeve te mos behen me aq lehte sa jane bere pas '92-se. Ashtu si para zgjedhjeve te marsit '92, eshte perseri presioni i PD-se si dhe realiteti historik, qe po e detyron PS-ne te ulet ne tryezen e bisedimeve per te gjetur nje sistem me te mire.
PD-ja ka ofruar si alternativa sistemin e paster maxhoritar dhe sistemin e paster proporcional me prim - te dyja sisteme qe sigurojne qeverisjen e vendit nga nje parti e madhe, pra stabilitet qeverises, nderkohe qe: i pari nuk zgjidh problemin e mundesise se manipulimit dhe i dyti, problemin e perfaqesimit. Bijeza e PD-se, PDr-ja, ka ofruar si alternative sistemin proporcional rajonal, i cili krijon mundesine qe, ne shkalle prefekture dhe jo ne shkalle vendi, pak a shume çdo zgjedhes ta ndieje veten te perfaqesuar ne Parlament. Sipas ketij sistemi, nga nje prefekture ku dominojne socialistet, si p.sh. prefektura e Beratit, krijohet mundesia te dalin edhe disa deputete demokrate. Aktualisht, nga prefektura te tilla nuk del asnje deputet demokrat. Anasjelltas, nga prefektura ku zoterojne demokratet, aktualisht nuk del asnje deputet socialist.
Ky sistem ka nje defekt. Sipas PDr-se, ne qofte se partite e vogla nuk arrijne te nxjerrin deputete drejtperdrejt nga prefekturat, votat per ato duhet te mblidhen dhe te vlejne per zgjedhjen e deputeteve nga listat e tyre ne shkalle vendi. Siç permenda me siper, deputete te tille nuk kane asnje lidhje te drejtperdrejte me ndonje prefekture te caktuar - ata thjesht mbrojne interesat politike te partive te tyre. Ky defekt mund te zgjidhet duke eliminuar listat proporcionale ne shkalle vendi. Per t'i dhene mundesine simpatizanteve te partive te vogla te shprehin sa me mire parapelqimet e tyre per deputet qe do te perfaqesojne prefekturen ne Parlament, fletet e votimit mund te ndertohen ne menyre te tille qe te votohet me preference rendore. Ne nje flete votimi te tille, nje simpatizant i nje partie te vogel, vendos kete parti te paren ne listen e preferences dhe pastaj vendos me radhe partite e tjera. Qe fletet e votimit dhe numerimi i tyre te mos nderlikohen shume, numri i partive per te cilat nje zgjedhes mund te shprehe preferencat e tija, mund te kufizohet deri ne tre. Per te numeruar votat, i jepet 3 pike partise qe eshte me e preferuara ne fleten e votimit, 2 se dytes dhe 1 se tretes. Nga numerimi i pikeve ne rang prefekture dalin edhe deputetet qe do ta perfaqesojne ate, ne proporcion me piket qe ka fituar çdo parti. Nje sistem i tille eliminon nevojen e balotazhit dhe ndoshta edhe te ngritjes se kufirit 2.5% per futjen ne Parlament. Kuptohet qe nje sistem i tille zgjedhor e ul shume probabilitetin qe partite e vogla te arrijne te futen ne Parlament, por ai, duke minimizuar mundesine e manipulimeve, ofron shkallen e perfaqesueshmerise me te larte ne kushtet e vendit tone.



shek





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 26-6-2003 nė 21:52 Edit Post Reply With Quote
Une jam qe pragu te jete 5%.

Ju si mendoni?





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 28-8-2004 nė 10:07 Edit Post Reply With Quote
Pragu elektoral ose për një demokraci “të paklonuar”


Martin Leka

U desh vetëm një propozim për rritjen e pragut elektoral që politika “të ndërpresë pushimet”. Drejtues partish, të vogla e të mëdha, të rreshkur në plazhet brenda e jashtë vendit, kanë filluar të dalin para kamerave të TV-ve ende pa hequr rrobat e plazhit. Gjithçka duket se nisi nga një propozim i deputetit socialist Erion Braçe...

...Gjithçka duket se nisi nga një propozim i deputetit socialist Erion Braçe, i cili kishte të bënte me rritjen e pragut elektoral në 10 për qind. Pavarësisht komenteve, aluzioneve apo emocioneve me të cilat shoqërohet një propozim i tillë, ajo që vlen në këtë rast është fakti se sa të aftë do të jenë politika e legjislativi ynë për të zgjidhur një problem, i cili vazhdimisht në këto vite ka treguar se, më shumë se sa forca reale parlamentare, partitë e vogla kanë qenë, thjesht, shtojca të partive të mëdha. Madje, më keq akoma, identiteti real i tyre i ngjan më shumë një “klonimi” me material nga “prindërit” PD e PS. Mund të numëronim një mijë arsye në favor të argumentit të mësipërm, por fakti që në 14 vjet zgjedhje parlamentare, asnjë deputet nuk ka fituar pa mbështetjen e njërës prej dy partive të mëdha, më duket më se i mjaftueshëm.

Problemi i qëndrimit në stanjacion i partive të vogla, me ndonjë përjashtim të rrallë, ka në themel shkaqe dhe arsye të shumta. Mbyllja e hekurt prej disa dekadash dhe mungesa totale e informacionit rreth pluralizmit dhe fuksionimit real të demokracisë është një arsye për t’u konsideruar. Por vetëm kaq, sepse me rritjen e proceseve graduale ne Shqipëri, politikës kokëfortë shqiptare nuk mund t’i falet dhe nuk mund ta konsiderosh më për mungesë informacioni e dijesh.

Në zgjedhjet që kanë pasuar këto vite, elektorati shqiptar është orientuar kryesisht rreth dy forave politike, PD-së e PS-së. Partitë e vogla, kanë lëvizur rreth këtyre të dyjave sipas interesave të tyre, pa mundur dot të krijojnë as identitet e integritet, as model e program real të tyre, as vizion e as pavarësi. Të gjendur përballë mungesës së ideve e forcës përballuese në elektorat, disa parti të vogla e liderë të tyre, kanë krijuar edhe precedentin aspak normal të kalimit sa djathtas, majtas, duke treguar thjesht mungesë të integritetit të tyre dhe duke mos pasur asnjë peshë specifike në elektorat, përveç votës individuale të tyre, e cila shpesh është përdorur si mjet presioni ndaj aleatëve të mëdhenj për interesa të vogla e jopublike. Në këto kushte, edhe dy partië e mëdha, i kanë përdorur partitë e vogla për interesa pragmatiste, për të krijuar sa brenda vendit, sa tek ndërkombëtarët, idenë e funksionimit të një demokracie perëndimore shumëpartiake. Thjesht për të ndryshuar imazh. Ose si një lloj makiazhi për të mbuluar sjelljet e tyre autokratike në pushtet.

Në këtë situatë, duket mjaft interesant propozimi i rritjes së pragut elektoral. Forcat e vogla politike dhe liderët e tyre do të mund të shtrëngoshin të vrisnin mendjen për më shumë ide fuksionale për tu përballur me elektoratin dhe jo të ushtronin gjoja presion mbi partitë e mëdha për të përmbushur interesa më shumë privatese të tyre se sa publike. Do t’u mbyllej kështu rruga edhe sejmenëve, dallkaukëve e njerëzve anonimë të cilët hyjnë e dalin nga Parlamenti më anonimë se ç’ishin, më injorantë, më të panjohur, por, sigurisht, më të kamur, duke plotësuar të vetmin qëllim vetjak. Ka pasur dhe ka shumë prej tyre, që taksapaguesit i paguajnë shtrenjtë vetëm për dremitje në Parlament.

Pas gjithë këtyre viteve demokraci, ka ardhur koha që elektoratit t’i mundësohet të krijojë bindjen për partitë dhe figurat që përfaqësojnë ato, jo thjesht nga fakti se qëndrojnë në tribuna e qeshin afër Saliut apo Fatosit, por se sa të zotë janë të bindin atë, elektoratin, për idetë dhe vizionin e tyre. Në këtë mënyrë të konceptuari, jo 5 për qind sa propozon deputeti socialist Braçe, por një prag elektoral prej 8 - 9 për qind mendoj se do të ishte i pranueshëm dhe efektiv. Pa u trembur fare, as nga presionet e 2,5 përqindshave, as nga mendimet e shfaqura se një rritje e tillë do të dëmtonte pluralizmin e demokracinë. Një situatë e tillë, ku dy apo tri lëvizje apo parti politike do ta kalonin këtë prag elektoral, do të mundësonte përveç të tjerash, edhe funksionimin efektiv të një demokracie mbi bazë rregullash.

© 2003 Gazeta Panorama





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 27-1-2005 nė 11:38 Edit Post Reply With Quote
Sistemi zgjedhor ne RSH

Po mundohem te orientohem pak se nuk po di te dalloj ndryshimet midis:

Ligji zgjedhor, kodi zgjedhor dhe sistemi zgjedhor.

Sistemi zgjedhor eshte i pershkruar nga Saimir Lolja, Nën/Prof. Dr. PEng tek gazeta Panorama ndoshta 17.01.2005 keshtu:

"Sistemi zgjedhor shumicë/përpjestimor

Sistemi shumicë (përkundrejt atij përpjestimor dhe aspak sjellja e votuesve nga t´i fryjë era) është ai që ka prodhuar shumica të tepruara (2/3 ose 3/5) në Kuvend, sepse asnjë pjesë politike nuk ka marrë >54% të votave në zgjedhje.
Sistemi shumicë nxjerr 100 përfaqsues të popullit me votim të drejtpërdrejtë për në Kuvend. Kurse, sistemi përpjestimor shton 40 përfaques të tjerë por si përfasues të pjesëve politike dhe jo të votës së popullit (!?).

Në mënyrë të qartë, numri prej 140 vetësh në Kuvend është i tepruar për Shqipërinë zyrtare. "

Koment i imi:

Ato ?! per pjesen perpjestimore te deputeteve nuk kane pse te interpretohen si "jo të votës së popullit (!?). "

Se populli eshte ai qe voton pjeset politike ( dhe kjo shprehje nuk me duket e sate, partite politike do te ishte e sakte) pra dhe pse ne menyre jo te drejtperdrejte populli voton dhe ata 40 deputete.

Dhe aq e qarte nuk eshte pse 140 deputete jane shume per RSH.
Une them jane pak. ( dhe une pa argumentim)

Pyetja e pare qe me lind eshte:

100 deputetet e zgjedhur me shumice jane te qarte

si llogariten 40 te tjeret?





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 27-1-2005 nė 11:46 Edit Post Reply With Quote
Interesant eshte diskutimi se cfare sistemi tjeter zgjedhor do te ishte me i pershtatshem.

Ne fakt une nuk njof sistemin e tanishem dhe nuk di pse ky sistem nuk eshte i pershtatshem, por kam pare dy propozime konkrete dhe deshiroj qe ti paraqes ketu:

1. Propozimi i zotni Saimir Lolja, Nën/Prof. Dr. PEng


Numri i deputetëve në Kuvend s´duhet të jetë më shumë se 99 vetë. Po ashtu, theksimi i një përbërsi zgjedhor ka të metat e tij dhe shpërngul fuqinë përfaqsuese në Kuvend. Prandaj, sistemi zgjedhor duhet të jetë një shkrirje e të dy përbërsve zgjedhorë ku: (1) gjithë anëtarët e Kuvendit të jenë përfaqsuesit e vërtetë të votës së popullit; dhe (2) pjesët politike të mos kenë të drejtë të cënojnë pas votimit renditjen e arritur të kanditatëve të tyre. Atëhere sistemi zgjedhor do të jetë: njerëzit votojnë për kandidatët që kanë në listën e votimit; votat numërohen dhe dalin përqindjet e arritura sipas pjesëve politike (Xi %, përbërsi përpjestimor) dhe sipas kandidateve politikë (përbërsi shumicë). Nga lista e renditur fituesve të çdo pjese politike (përbërsi shumicë) merret numri përkatës Xi që ka dalë nga renditja përpjestimore. Në fund, shuma e tërë Xi = 99 deputetë. Pjesët politike që nuk arrijnë 1% në përbërsin përpjestimor vetdalin nga ky sistem. Në këtë mënyrë të gjithë të zgjedhurit vijnë nga vota e popullit dhe dy përbërsve zgjedhore iu harmonizohet fuqia.


2. Propozimi i zotni Mentor Qukut

"Ka vetem nje zgjidhje per momentin:

Nje ligj proporcional te paster. "


Koment i imi:

E quaj shume te sakte qe fjala proporcional te zevendesohet me fjalen përpjestimor

C´do te thote sistem i paster përpjestimor?

Si do te llogariteshin 140 vendet ne kuvend?

3. PDr-ja, ka ofruar si alternative sistemin proporcional rajonal ( Eduard Zaloshnja gazeta shekulli ndoshta 18.10.2002)

Pershkrimin e te cilit une nuk e kuptoj. Me lart e keni.
Rremuja fillon "Sipas PDr-se, ne qofte se partite e vogla nuk arrijne te nxjerrin deputete drejtperdrejt nga prefekturat"

C´lidhje kane prefekturat me zgjedhjet, votimet behen ne zonat e zgjedhjeve dhe jo ne baze prefekture.





Une per vete nuk jam ne gjendje te percaktoj sesi pse nje sistem eshte me i mire se nje tjeter.

Por po perpiqem te kuptoj.

A keni lexuar ndonje propozim tjeter per sistemin zgjedhor ne RSH?

Te mbledhim nje here:

Pershkrim e sakte e sistemit ekzistues

Propozimet per nje sistem tjeter zgjedhor

Me pas mund te kuvendojme se pse e si mund te jete me mire.





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 31-5-2005 nė 12:46 Edit Post Reply With Quote
Që Dushku të mos përsëritet


EDUARD ZALOSHNJA
Kur partitë opozitare propozuan para një viti zëvendësimin e sistemit zgjedhor aktual me një sistem proporcional, PS-ja, me një kryeneçësi fëminore, nuk pranoi ta diskutonte fare atë propozim. Sepse mendonte të përdorte edhe në këto zgjedhje matematikën e Dushkut, sipas të cilës, me më pak se 50% të votave, ajo dhe aleatët e saj nxorën 60% të deputetëve katër vjet më parë. ...Por “votimi” i të anketuarve në sondazhet e NDI-së dhe Gallup International tregoi se matematicienët socialistë nuk i kishin bërë hesapet mirë. Dhe duke gjykuar nga zhvillimet e fundit në të majtën shqiptare, mund të parashikohet se edhe votimi real ditën e zgjedhjeve do të provojë sa gabim kanë qenë ata.
Në kushtet e sistemit zgjedhor miks, pa balotazh, skema e Dushkut funksionon kur kandidatët e partisë kryesore të koalicionit fitojnë drejtpërdrejt në të paktën 60 zona. Në këtë rast, asaj i intereson që votuesit e vet të votojnë për “motrat” e saj të vogla në proporcional, për të fituar kështu si koalicion edhe nja 10-15 vende të tjera në Parlament. Por kandidatët e PS-së nuk kanë shanse të fitojnë drejtpërdrejt në 60 zona. Dhe kjo, jo ngaqë përqindja e votuesve të së djathtës është shtuar këtë vit në krahasim me të së majtës (sipas sondazheve, e majta në tërësi kishte mbështetje të barabartë me të djathtën), por sepse votuesit e së majtës janë ndarë në dy kampe: PS dhe LSI.
Duke pasur parasysh se, në vitin 2001, kandidatët e PS-së fituan me një diferencë prej jo më shumë se 1 000 votash në mbi 20 zona, dhe duke pasur parasysh se LSI-ja ka mbështetje të fortë në disa bastione të së majtës në jug, është lehtë të parashikosh një tkurrje të ndjeshme të numrit të zonave të fituara drejtpërdrejt nga socialistët. Dhe në këto kushte, sado të votojë elektorati socialist për partitë e vogla “motra” në proporcional, do të jetë koalicioni i së djathtës ai që do të ketë shumicën në Parlament. Kjo për arsyen e thjeshtë se PD-ja do i përgjigjet Dushkut me mega-Dushk.
Llogaritë e mësipërme presupozojnë se kandidatët e kamur të PS-së nuk do të jenë në gjendje të blejnë aq shumë vota apo njerëz që i administrojnë ata, sa ta shndërrojnë një humbje në fushën e lojës në një fitore në tavolinë. Dhe në qoftë se ky presupozim materializohet, Berisha do të ketë fatin të gëzojë fitoren e shumëpritur, të cilën do t’ia sjellë në derë vetë e majta me Dushkun dhe sherret e saj. Por ky gëzim i tij mund të mos vazhdojë gjatë.
Së pari, deputetët e partive të vogla mund të mos i binden Berishës kur të vijë puna për votime të fshehta në Parlament. Sepse nga deputetë deledashë, të cilët do të vijnë në Parlament falë votave të demokratëve, por që do të mbrojnë atje interesat e partiçkave të tyre, çdo gjë mund të pritet. Së dyti, komisioni i vëzhguesve të ODHIR-it do ta kritikojë Dushkun shumë më ashpër se në 2001, ngaqë deformimi i preferencave të votuesve tani do të jetë në një shkallë shumë më të lartë.
Në fakt, kritikat e komunitetit ndërkombëtar ndaj Dushkut kanë filluar pa u zhvilluar akoma zgjedhjet. Për shembull, përfaqësuesi i OSBE-së në Tiranë, Pavel Vaçek, bëri thirrje para disa javësh, që partitë shqiptare të mos e përdornin atë skemë edhe në këto zgjedhje. Ndërsa në një intervistë dhënë “Abanian Daily News” në 27 maj, ambasadori holandez në Tiranë, Sweder van Voorst tot Voorst, thoshte se: “Në dallim me atë që pritej, sistemi aktual zgjedhor nuk krijoi një lidhje koherente mes votuesit dhe kandidatit”. Për këtë arsye ai shprehte shpresën se, Parlamenti i ri do të mundësonte një proces zgjedhor të ri më transparent me votuesit, më të lirë, dhe me sa më pak mashtrime e manipulime. Dhe modeli që ai sugjeronte ishte një sistem i plotë proporcional, i cili do të reflektonte më mirë dëshirat e elektoratit shqiptar.
I bezdisur nga partiçkat pa elektorat, të cilat Berisha do t’i bëjë parti parlamentare me votat e mbështetësve të tij, si dhe i shtrënguar nga komuniteti ndërkombëtar, i cili do të jetë më kërkues se kurrë ndaj ish-presidentit autoritarian, ta do mendja se ai do të kandiset të pranojë ndryshimin kushtetues, që do të sanksiononte një sistem të ri zgjedhor. Dhe në qoftë se kjo gjë ndodh, pyetja është se “çfarë sistemi do të adoptohet”.
Një mundësi është sistemi maxhoritar. Ky sistem është pa diskutim më përfaqësuesi, por është i përshtatshëm për vende me parti të mirëfillta elektorale. Në këto vende, dikush që përqafon programin e një partie të caktuar kandidon në bazë të votave të marra drejtpërdrejt nga anëtarët apo elektorati i partisë në zonën e tij, dhe jo në bazë të preferencave të udhëheqjes. Në këtë mënyrë, në qoftë se ky kandidat fiton ndaj kandidatit të partisë tjetër dhe shkon në Parlament, e ka aq pavarësi nga bosët e partisë sa të vërë interesat e zgjedhësve të tij para interesave politike të bosëve.
Përveç ekzistencës së partive me strukturë të mirëfilltë elektorale, një kusht tjetër i domosdoshëm për suksesin e sistemit maxhoritar, është pamundësia e kandidatëve për të blerë votat apo njerëzit që i administrojnë ato. Kjo, sepse tundimi për të bërë gjëra të tilla është shumë më i madh, kur gara zhvillohet ndërmjet dy-tre kandidatëve sesa midis listave partiake.
Kuptohet që Shqipëria është shumë larg të qenit gati për një sistem të tillë. Kjo sepse mundësia e manipulimeve është e lartë dhe sepse elektorati i secilës parti nuk ka as më të voglin rol në përzgjedhjen e kandidatëve; madje në shumë raste, elektorati nuk i njeh paraprakisht kandidatët që konkurrojnë.
Janë ndoshta këto arsyet që do ta shtyjnë ODIHR-in që, ashtu si ambasadori holandez, të sugjerojë një sistem të plotë proporcional, i cili mund të jetë kombëtar ose rajonal. Nga këto dy sisteme, sistemi proporcional rajonal duket më i përshtatshmi sepse, nga njëra anë, krijon mundësinë që pak a shumë çdo zgjedhës ta ndjejë veten të përfaqësuar në shkallë prefekture (gjë që nuk e bën sistemi proporcional kombëtar), ndërsa nga ana tjetër, minimizon tundimin që kanë kandidatët për të blerë vota në sistemin aktual.
Në qoftë se adoptohet sistemi proporcional rajonal, do të krijohet mundësia që nga prefektura ku dominojnë të majtët (si p.sh. prefektura e Vlorës), të dalin disa deputetë të djathtë, ndërsa nga prefektura ku dominojnë të djathtët (si p.sh. prefektura e Shkodrës), të dalin disa deputetë të majtë. Gjithashtu do të krijohet mundësia që të zhduken nga skena parlamentare parti fantazma, që vegjetojnë aktualisht vetëm falë kothereve që japin partitë e mëdha. Si rrjedhim, Parlamenti që do të dilte nga një sistem i tillë do të realizonte objektivin kryesor të të gjitha sistemeve zgjedhore që prej lindjes së demokracisë në Athinën e lashtë, që zgjedhësit ta ndiejnë veten sa më të përfaqësuar në qeverisje.
© 2003 Gazeta Panorama





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 7-6-2005 nė 21:31 Edit Post Reply With Quote
Deformimi i padukshëm i rezultatit
Nga Mero Baze
 
Rezultati aritmetik i zgjedhjeve të 3 Korrikut, mund të lërë të zhgënjyer shumë nga partitë e vogla, që kanë hyrë në garë për rezultatin proporcional, pas thirrjes së dy partive të mëdha për të shpërndarë votat e tyre të proporcionalit. Sipas llogarive më të thjeshta statistikore, nëse PD dhe PS falin secila nga 30 për qind të votave të tyre për partinë, dhe po të llogarisim se 20 për qind janë realisht partitë e vogla, atëherë rreth 80 për qind e votave të elektoratit shqiptar, do të konkurrojnë për 40 vende, duke e rritur koeficientin e votave për një deputet të listës, në mënyrë dramatike. Kështu nëse llogarisim se do të kemi 1 milion votues, atëherë 800 mijë do të jenë në garë për proporcionalin dhe me këtë shpërndarje votash i bie që një deputet duhet të marrë 20 mijë vota për të qenë deputet. Kështu nëse një deputet në mazhoritar del deputet nëse merr 4 deri 8 mijë vota, për një deputet të futur nga lista do të duhet të ketë 20 mijë vota partie. Kjo bën që parti si LSI, ose LZHK, të cilat janë jashtë koalicioneve, t’u zhvlerësohet vota proporciale dhe nëse duan të bëjnë një betejë reale, ato duhet t’i drejtohen votës mazhoritare. Nëse të gjithë kemi llogaritur psh., që LSI duhet të marrë 10 për qind të votave, ose 100 mijë vota, ajo mund të fusë me këtë koeficient vetëm 5 deputetë, ndërsa nëse llogarisim sipas sondazheve që LZHK merr 2,5 deri 4 për qind, dmth., 35-40 mijë vota, atëherë ajo merr më pak se dy deputetë. Ky deformim drastik, i cili vjen nga përpjekja e socialistëve për të krijuar një “Dushk”, në të vërtetë nuk deformon rezultatin politik të zgjedhjeve, por rezultatin aritmetik të tyre, pasi tendenca e fitores do të shihet tek gara mazhoritare. Problemi është që deformimi e fut në krizë teorike Kodin Zgjedhor, dhe bën të pamundur të zbatohet parimi kushtetues i barazimit të përqindjes proporcionale, me vendet në parlament për partitë e vogla. Kështu Partia Republikane mund të marrë 25 për qind të votave dhe sipas Kushtetutës ajo duhet të marrë çerekun e Kuvendit, pra 35 deputetë, gjë që nuk ka mundësi, pasi 40 janë të gjithë ata që do të ndahen për gjithë partitë e vogla. Ky fenomen, nga ana tjetër, kërkon një shpërndarje logjike të votave nga PD tek aleatët, dhe nga PS tek aleatët, pasi marzhi i lartë për një deputet, mund të bëjë që një parti mund ta ndihmosh me 15 mijë vota, por mund të mos i japësh dot asnjë deputet. Mesatarja e një partie duhet të shkojë tek 60 mijë vota, që së paku të fusë tre deputetë në Kuvend. Kjo do të vështirësojë matematikisht llogaritjen e rezultatit, por dhe politikisht fuqinë e secilës parti të vogël.

temA





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 13-7-2005 nė 11:22 Edit Post Reply With Quote
Presidenti cdo 5 vjet

Kuvendi cdo 4 vjet

Per Bashki dhe komuna cdo 3 vjet!

http://www.cec.org.al/2004/legjislacion/kushtetuta/kushtetutaframeset.htm





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 19-7-2005 nė 10:47 Edit Post Reply With Quote
“Presidenti të zgjidhet nga populli”


Drini Buna

Pas zgjedhjeve të 3 Korrikut, kur dihen tashmë humbësit dhe fituesit, kanë filluar menjëherë diskutimet se do të ketë krizë në vitin 2007, kur të zgjidhet Presidenti. Kjo, sepse sipas Kushtetutës, miratimi në Kuvend i Presidentit kërkon 84 vota dhe jo 71 sa duhen për qeverinë. Unë pyes: Pse duhet te behet shkak krize parlamentare, momenti i zgjedhjes se Presidentit te Republikes? Presidenti duhet te zgjidhet jo nga batakçilleqet partiake, por ne votim te drejtperdrejte nga populli. Atehere nuk ka pse mendohet per rrezime artificiale qeverish. Atehere dhe kryetari i shtetit do te kete autoritetin qe i jep posti, larg presioneve partiake. Duhet të rishikohet kjo kushtetutë që parashikon kriza të tilla.

leter tek shek





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 21-7-2005 nė 09:26 Edit Post Reply With Quote
E Enjte, 21 Korrik 2005


PD-PR, NDRYSHIM NE SISTEMIN ZGJEDHOR

Markel Bejdo

Dy partite e Koalicionit per Ndryshim, PD-ja dhe PR-ja kane rene dje parimisht dakord per te amenduar Kodin Zgjedhor, ne menyre qe te aplikojne ne zgjedhje sistemin proporcional. Nenkryetari republikan, Neritan Alibali e konfirmoi dje kete fill pas takimit me kreret demokrate ne seline blu. "Ne kerkuam qe sa me shpejt Kodi Elektoral te ndryshoje ne nje ligj proporcional per te cilen ishin dakord dhe perfaqesuesit e Partise Demokratike dhe qe do te behet menjehere pas fillimit te punes se parlamentit te ri", tha Alibali. Nderkohe, Partia Demokratike ka vazhduar dje negociatat per krijimin e qeverise se re me Partine Republikane. Grupi i negociatoreve i kryesuar nga sekretari i Pergjithshem Ridvan Bode ka takuar dje nenkryetarin e PR-se si dhe sekretarin e pergjithshem, Aleksander Garuli. Burime nga Partia Republikane bejne te ditur se negociatat e para midis te dy forcave politike kane qene te frytshme. Perfaqesuesit e PR-se kane paraqitur alternativat e tyre per kabinetin e ri qeveritar si dhe disa emrat te cilat nuk behen publike. Nderkohe nenkryetari i Partise Republikane Neritan Alibali eshte shprehur se e rendesishme ne keto negociata eshte krijimi i nje stafi sa me te mire i cili te perballoje realizimin e te gjitha premtimeve si dhe theksoise kjo eshte me e rendesishme sesa postet me te cilat do te perfaqesohet forca politike ku ben pjese. "Per sa i perket llogjikes se perfshirjes se Partise Republikane ne qeverisjen e ardhshme natyrisht do te jete nje perkthyerje e rendesishme megjithate negociatat do te vazhdojnedhe ne te ardhmen. Une do te thoja qe PR-ja eshte partia me e madhe e koalicionit mbas Partise Demokratike dhe normalisht nuk mund te jete perfaqesimi i PR-se me i parendesishem se partite e tjera. Kjo ishte ne parim dhe ajo qe ne kerkuam. Nuk eshte shume e rendesishme per te kerkuar sa me teper ministri, e rendesishme eshte per te pasur nje ekip i cili do te qeverise shume mire dhe do te kryeje reformat e domosdoshme. Ne kemi paraqitur kapacitetet tona dhe i takon Partise Demokratike te perzgjedhe", tha Alibali.

Nje vend te rendesishem ne bisedimet dypaleshe midis demokrateve te republikaneve ka zene dhe implementimi ne programin qeverises te disa nga pikave te programit te Partise Republikane. Ne kerkesat e republikaneve eshte perfshire dhe zbatimi i disa pikave te programit te tyre ku eshte kembengulur per rishikimin e ligjit per pronen, mbrojtjen e emigranteve dhe ndryshimin e Kodit Elektoral. Negociatat e Partise Demokratike per krijimin e qeverise se re do te perfshijne dhe dy parti te qendres te cilat ishin reshtuar ne koalicionin e Partise Socialiste. Disa dite me pare vete kreu demokrat, Berisha konfirmoi se Partia Agrare Ambientaliste dhe Partia e Bshkimit te te Drejtave te Njeriut jane ftuar zyrtarisht per te qene pjese e koalicionit te djathte. Pavaresisht rezultatit te thelle demokratet do t'i permbahen marreveshjeve te nenshkruara parazgjedhore per nje bashkeqeverisje dhe nje perfaqesim dinjitoz te aleateve te saj ne kabinetin e ri qeveritar i cili do te kryesohet nga vete kreu i PD-se Sali Berisha. Deri tani kontaktet kane qene te shpeshta me aleatet por nuk ka pasur bisedime konkrete per emrat. Partia demokratike gjate fushates elektorale per zgjedhjet ka deklaruar qe qeverisja e saj do te jete e vogel dhe burime nga stafi i ngushte i liderit demokrat bejne te ditur se ky premtim do te jete baza per krijimin e stafit duke gjetur dhe mbeshtetjen e aleateve. Zhvillimi i bisedimeve pritet t'i paraprije dhe nxjerrjes te rezultateve perfundimtare pas ankimimeve ne Komisionin Qendror te Zgjedhjeve dhe Kolegjin Zgjedhor ne menyre qe te mos kete me zvarritje te tjera per fillimin nga puna te qeverise se re. Drejtuesit kryesore ne seline blu shprehen se qeverisja e re do te jete nje qeveri e konsoliduar dhe mjafte mbeshtetur qe do te beje te mundur nje qeverisje me pergjegjesi te madhe ne te mire te te gjithe shqiptareve.

kj

Eshte pak qesharake dhe e pabesueshme qe te kene diskutuar per sistemin zgjedhor, por mendoj se ndryshimi eshte i domosdoshem.





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 19-10-2005 nė 08:08 Edit Post Reply With Quote
PS e PD: Zgjedhjet me sistem proporcional

Beja dhe Zela: Ky është varianti që mund të eliminojë defektet


Bledar Hoti
Partia Socialiste dhe Partia Demokratike bien dakord për ndryshimin e Kodit Zgjedhor, duke tentuar edhe krijimin e një sistemi proporcional të pastër për zgjedhjet e ardhshme lokale dhe më pas ato parlamentare.

Defektet e mëdha të hasura në zgjedhjet e kaluara, me aplikimin e skemës së Dushkut, pritet të eliminohen vetëm me vënien në zbatim të skemës së re të proporcionalit të pastër, duke hequr sistemin maxhoritar. Nënkryetari i Kuvendit, deputeti i PD-së, Fatos Beja, ka deklaruar se sistemi më i aplikueshëm për zgjedhjet e ardhshme është ai proporcional i pastër. “Një nga kushtet e faktorit ndërkombëtar ka qenë dhe mbetet zhvillimi i zgjedhjeve sipas standardeve të kërkuara. Në plan të parë është realizimi i një reforme zgjedhore me ndryshimin e Kodit Zgjedhor. Në lidhje me sistemin e zgjedhjeve vihet re se tendenca është drejt një proporcionali të pastër”, deklaroi Beja. Ndërsa sekretari për çështjet zgjedhore të PS-së, Ilir Zela, theksoi se “të gjitha opsionet janë të hapura, kemi një qëndrim që duhet të arrijmë të gjitha standardet që kanë të bëjnë me zgjedhjet në të gjitha drejtimet, dhe standardet kanë të bëjnë me nevojën për një reformë të mundshme në Shqipëri, si pjesë e plotësimit të kushteve të BE-së”, deklaroi Zela. Sekretari i ri i socialistëve shprehet se një nga opsionet e mundshme është edhe sistemi proporcional. Ndërsa kryetari i grupit parlamentar të Partisë Demokrate të re, Nard Ndoka, e avancon akoma më tej idenë e tij, duke u shprehur se “partia e tij është për një proporcional rajonal”. “Ne edhe në komisionin e mëparshëm të reformës zgjedhore, kemi kërkuar që të kemi një proporcional rajonal të pastër, por një gjë e tillë nuk na u pranua”, theksoi Ndoka. Ndryshimi i Kodit Zgjedhor mund të shkaktojë përplasje me Kushtetutën, pasi në të është përcaktuar që sistemi i zgjedhjeve është i përzier, maxhoritar dhe proporcional. Nëse do të ndryshohet ai atëherë partitë politike duhet të ndërhyjnë në nenin e Kushtetutës.



Balotazhi

Kushtetuta përmban dy raunde zgjedhjesh, që përfshijnë balotazhin. Por në zgjedhjet e 3 korrikut balotazhi u hoq edhe pse kjo gjë binte në kundërshtim me Kushtetutën, pasi PS dhe PD ishin dakord. Nuk dihet akoma nëse edhe për proporcionalin do të veprohet me këtë mënyrë ose jo, apo do të kërkohen ndryshime të Kushtetutës.


panorama





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 20-10-2005 nė 06:05 Edit Post Reply With Quote
Meta: Kuvendi të ketë 100 deputetë

Moisiu: Është koha të mendohet dhe të punohet për ndryshimin e ligjit zgjedhor

Denion Ndrenika

TIRANË- Lëvizja Socialiste për Integrim kërkoi vendosjen e sistemit proporcional për zgjedhjet, rritjen e përqindjes zgjedhore të pragut për hyrjen në Kuvend të partive si dhe zvogëlimin e numrit të deputetëve në organin ligjvënës. Deklaratën e ka bërë Ilir Meta, kryetar i LSI-së, si pika të platformës për reformën e plotë zgjedhore në vend dhe të parashtruara te kryetari i shtetit, Alfred Moisiu, në takimin e djeshëm në Presidencë. LSI-ja mendon, sipas Metës, që pragu zgjedhor të rritet nga 2,5 në 5 për qind për partitë, pa saktësuar ndryshim të tij për koalicionet ose jo (tani është 4 për qind për koalicionet). Po kështu, Meta tha se numri i deputetëve në Kuvend duhet të jetë 100 dhe jo 140. Duke iu referuar normativave ndërkombëtare, Shqipëria ka numrin më të lartë të përfaqësuesve në organin ligjvënës në raport me banorët apo zgjedhësit.
Nga ana e tij presidenti Moisiu, duke vlerësuar rëndësinë e problemit, i cili vjen në kohë, vuri në dukje se është i hapur në çdo kohë për çdo forcë politike për problemet madhore që shqetësojnë vendin me qëllim që ato të zgjidhen në rrugë institucionale dhe me mirëkuptim. Kreu i shteti theksoi se është koha të mendohet dhe të punohet si për amendimin e ligjit zgjedhor, ashtu edhe për regjistrimin e popullatës dhe prodhimin e kartave të identitetit, që është edhe një kërkesë e BE-së.
Ndërkaq Meta pohon se reforma zgjedhore që do të sanksionojë sistemin proporcional, duke bërë të pavlefshëm numrin prej 140 deputetësh, sepse ata nuk do të mund të paraqiten në listën shumemërore për të ndrequr votat në sistemin mazhoritar. Pas takimit me presidentin, Meta tha se platforma e LSI-së synon të përforcojë nevojën për fillimin sa më shpejt të reformës zgjedhore. “Takimi i kërkuar nga ne synonte njohjen e presidentit me platformën e LSI-së për domosdoshmërinë e nisjes së menjëhershme të një reforme të ndershme dhe transparente, e cila do të garantojë përfundimisht integritetin e votës së qytetarëve shqiptarë të nëpërkëmbur seriozisht, sidomos në dekadën e fundit”, -tha Meta.
Platforma
Lëvizja Socialiste për Integrim thotë se kalimi në sistemin proporcional të pastër apo rajonal do të shmangte sistemin e përzier që është përcaktuar në Kushtetutë dhe se do të mënjanonte mundësitë për të manipuluar me votën. “Kalimi në sistemin propocional dhe shmangia nga sistemi aktual i përzier, do të bëjë të mundur përjashtimin e çdo mundësie për trafikimin e votës së qytetarit shqiptar, për tjetërsimin e votës së tyre, për keqpërfaqësimin e shqiptarëve në parlamentin e tyre”, - thuhet në pikën e parë të platformës së LSI-së për reformën zgjedhore. Ndërkaq, kjo forcë do të ndërmarrë çdo hap të nevojshëm për të bashkëbiseduar dhe për të arritur mirëkuptimin me partitë e tjera. “Ndryshimi i sistemit zgjedhor, kalimi në proporcional, për formën e të cilit jemi të hapur qoftë lokal ose jo, rritja e përqindjes elektorale deri në 5 për qind, ulja e numrit të deputetëve nga 120 në 100, sepse Shqipëria është një nga vendet që ka numrin më të madh të deputetëve për banorë apo për zgjedhës. Gjithashtu kjo masë do të rrisë ndjeshëm vlerën përfaqësuese të deputetit të Parlamentit të Shqipërisë dhe do të ulë kostot administrative të deritanishme. Ne do të kërkojmë takime me të gjithë, PD-ja si parti kryesore në qeverisje dhe me PS-në, si forca e parë opozitare dhe me të gjithë forcat e tjera në vend“. LSI-ja vlerëson gjithashtu se „duhet kaluar edhe në disa hapa të tjerë që janë të rëndësishëm dhe që ndihmojnë në rritjen e stabilitetit politik dhe qeverisës në vend”.
Emigrantët dhe çertifikatat
LSI-ja i është përmbajtur qëndrimit të saj të kahershëm për përfshirjen në votimit të të gjithë shtetasve që banojnë jashtë Shqipërisë. Për emigrantët, Meta mendon se “janë një nga pjesët më aktive të zhvillimit social dhe ekonomik të vendit”, ndaj dhe “duhet të kenë të drejtën për të thënë fjalën e tyre për parlamentin e Shqipërisë, për qeverinë e tyre, për të ardhmen e vendit të tyre”. Për të përmbushur këtë synim, LSI-ja gjykon të ndërmarrë hapat e nevojshëm për t’ia parashtruar forcave politike dhe ndërkombëtarëve të gjitha pikat e platformës së saj. Eliminimi i çertifikatave është një pikë tjetër e platformës së LSI-së. Sipas Metës, cilado palë që ka mundësi për të lëshuar çertifikata, do ta bëjë sikurse ka ndodhur deri tani, ndaj dhe shmangia e tyre dhe lëshimi i kartave të identitetit është element i rëndësishëm për të garantuar proces të ndershëm.

Pikat e platformës së LSI-së

Ndryshimi i sistemit zgjedhor në vend, kalimi në sistemin propocional, për formën e të cilit ne jemi të hapur, qoftë ky propocional i pastër apo rajonal. Vetëm kalimi në sistemin propocional dhe shmangia nga sistemi aktual i përzier, do të bëjë të mundur përjashtimin e çdo mundësie për trafikimin e votës së qytetarit shqiptar, për tjetërsimin e votës së tyre, për keqpërfaqësimin e shqiptarëve në parlamentin e tyre.

Ne do të insistojmë dhe do të ndërmarrim të gjitha nismat që të gjithë qytetarët shqiptarë, shtetasit e Shqipërisë të cilët jetojnë jashtë vendit, pra, emigrantët, të kenë mundësinë të votojnë për parlamentin e Shqipërisë, për përfaqësimin e tyre politik, kudo që ata jetojnë aktualisht, pasi janë një nga pjesët më aktive të zhvillimit social dhe ekonomik të vendit.

Rritja e pragut të hyrjes në parlament deri në 5 për qind

Ulja e numrit të deputetëve, nga 140 ne 100 deputet, pasi dihet që Shqipëria ka numrin më të madh të deputetëve për banorë apo për zgjedhës. Ulja e numrit të deputetëve me 40, vjen si rezultat i ndryshimit të sistemit zgjedhor, pasi duke patur sistemin propocional, nuk do të ketë nevojë për një listë deputetësh që do të korrigjojë votimin e mazhoritarit.

Të eliminohen çertifikatat, sepse nuk do të ketë zgjedhje të lira dhe të ndershme në Shqipëri për aq kohë sa secila palë ka një mundësi të caktuar për momentin kur mbahen zgjedhjet, që t’i lëshojë ato apo dhe dokumente të tjera identifikimi të ngjashme, sikurse ka ndodhur vazhdimisht gjatë këtyre viteve.

Të merren të gjitha masat për bërjen e kartave të identitetit dhe për të eliminuar me çdo kusht lëshimin e çertifikatave si dokument për të votuar.

shekulli

E mbeshtes pa diskutim Meten:

Pragu 5%!

101 Deputete! ( qe te mos kete asnje here barazim, prandaj ai 1)





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 21-10-2005 nė 06:58 Edit Post Reply With Quote
Partitë e vogla, kundër propozimit të LSI-së për rritjen e pragut elektoral
Mediu, Dule e Gjinushi: Nuk është propozim i studiuar


Në lidhje me propozimin e bërë nga Lëvizja Socialiste për Integrim, për kalimin e sistemit zgjedhor në sistem proporcional të pastër, rritja e pragut deri në 5%, si dhe përbërja e parlamentit, vetëm nga 100 deputetë, janë komentuar në mënyra të ndryshme nga një pjesë e drejtuesve të partive politike parlamentare, të cilët e shohin me skepticizëm realizimin e një vendimi të tillë. Kërkesën e bërë nga LSI e kanë mbështetur dy partitë e mëdha, duke theksuar se ka nevojë për diskutim, para se të merret vendimi në lidhje me pakësimin e numrit të deputetëve në parlament pasi për ngritjen e pragut dhe ndryshimin e sistemit zgjedhor, janë shprehur dakord. Por, një pjesë e mirë e partive të vogla parlamentre nuk e kanë parë si gjetje kërkesën e bere nga kryetari i LSI&#8209;së, Ilir Meta, nje ditë më parë, gjatë takimit me Presidentin, pasi ata nuk janë dakord me rritjen e pragut. Një deklaratë e tillë vjen nga frika, sepse një pjesë e mirë e partive politike te vogla që sot janë në parlament, mezi arrijnë të kalojnë pragun aktual prej 2,5%. Kryetari i Partisë Bashkimi i të Drejtave të Njeriut, Vangjel Dule, e ka vlerësuar si një propozim të pashqyrtuar mirë, ndaj ai është shprehur se "ulja e numrit të deputetëve dhe dyfishimi i pragut elektoral, natyrisht është një propozim që nuk është menduar në mënyrë racionale, sepse do të ishte kufizim dhe nje cungim drastik i përfaqësimit dhe si rrjedhoje, edhe i demokracisë". Më i pakënaqur nga propozimi i kryetarit të Lëvizjes Socialiste për Integrim, Meta, është shprehur kryetari i Partisë Republikane, Fatmir Mediu, i cili është shprehur se "Ilir Meta e ngre për LSI&#8209;në këtë propozim dhe jo për PR&#8209;në". Po kështu, kalimin e sistemit zgjedhor në sistem proporcional të pastër dhe rritjen e pragut në 5% e ka kundërshtuar edhe kryetari i Partisë Socialdemokrate, Skënder Gjinushi, duke e cilësuar si vendim antikushtetues. Por ndryshe nga Dule, Mediu dhe Gjinushi, pro ndryshimit të sistemit zgjedhor në sistem proporcional të pastër është shprehur kryetari i grupit parlamentar të PDR&#8209;së, Nard Ndoka, i cili thotë se ndryshimi i sistemit zgjedhor është në të mirë të vendit, pasi neve na nevojitet një sistem proporcional rajonal. Kjo kuptohet që do të diskutohet gjeresisht dhe, nese do të ndryshoje sistemi, kjo do të shoqërohet edhe me rritje të pragut dhe kjo është mëse normale. Ndërsa nënkryetari i parlamentit, Fatos Beja, është shprehur pro rritjes së pragut elektoral prej 5%, por ai nuk është dakord me pakësimin e numrit të deputetëve nga 140 që janë aktualisht, në 100 deputetë, duke e argumentuar me faktin e mungesës së infrastrukturës. "Përbërja e parlamentit me 100 deputetë nuk mund të përmbushe kërkesat e zgjedhësve, duke iu referuar infrastrukturës në vend. Duhet të kemi parasysh territorin, infrastrukturën e rrugëve dhe të komunikacionit në Shqipëri, nëse është e mundur që një deputet të ketë kontakt me 40 mijë zgjedhës, nëpër zonat malore pa rrugë në Shqipëri. Duam që deputeti të shkëputet nga zgjedhësit dhe të jetë vetëm në parlament për të bërë ligje, apo duam që ai të jetë atje ku e kërkon populli", është shprehur nënkryetari i parlamentit, Fatos Beja. Ndërsa socialisti Ben Blushi është shprehur se është shpejt për të folur për këto modalitete, pasi duhet të dëgjohet zëri i partive te vogla, mundësisht duke i ndihmuar dhe së dyti, duke pritur padyshim raportin e OSBE-së, i cili do të jetë i domosdoshëm për të parë se çfarë këndvështrimi kanë ndërkombëtaret për zgjedhjet e 3 korrikut.
Re. Po
55





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 15-1-2006 nė 15:54 Edit Post Reply With Quote
E Diele, 15 Janar 2006


100 DEPUTETE DHE PRAG ELEKTORAL 4-5 %

Interviste me z.Luan Omari, bashkehartues i Kushtetutes dhe zv/kryetar i Akademise se Shkencave

"Sistemi yne i perzier eshte i mire, por fajin e ka vullneti politik. Po te ndryshoje, te behet propocional". "Zgjidhja qe i ka dhene Kushtetuta jone zgjedhjes se Presidentit, eshte e sakte. Wshte e qarte dhe i pergjigjet plotesisht karakterit parlamentar te Republikes sone. Nga populli, ai zgjidhet vetem ne republikat presidenciale, apo me pushtete kushtetuese te forta". "Nese jane vetem 100 deputete, shumica e shumices se 51, do ishte 26. Pra, 26 deputete vendosin per fatin e nje ligji. Kjo eshte pikepyetja qe ngrihet nga disa juriste. Ndersa propocionali ka edhe problemin e krahinarizmave"

Eglantina Nasi

Z.Omari, si nje jurist i njohur dhe bashkehartues i Kushtetutes, mund te na thoni mendimin tuaj mbi propozimin e PS-se per zgjidhjen e Presidentit nga populli? A duhet te behet sipas jush ky ndryshim ne Kushtetute, gjithmone ne perputhje me kushtet e vendit tone?

- Te them te drejten u habita pak kur lexova ne shtyp propozimin e hedhur qe nese behen ndryshime ne Kushtetute per zgjedhjet elektorale, ato te shoqerohen edhe me ndryshime ne menyren e zgjedhjes se Presidentit, qe ai te zgjidhet nga populli. Degjova edhe reagimin e mepasem qe u be nga Partia Demokratike dhe disa parti te tjera si Partia Demokracia Sociale apo Levizja Socialiste per Integrim, te cilat shfaqen mendimin e tyre perkates mbi kete ceshtje. Tani mendoj se kjo ceshtje eshte e kapercyer, megjithate une po e shpreh mendimin tim per te. Zgjedhja e Presidentit nga populli eshte nje zgjidhje qe u shkon me shume per shtat republikave me karakter presidencial. Ose atyre republikave te cilat dihet se jane republika parlamentare, qe kane nje president dhe pushtete kushtetuese shume te forta. Pershembull, Shtetet e Bashkuara te Amerikes jane presidenciale me nje President i cili zgjidhet nga populli, Franca eshte nje shtet me karakter gjysme-presidencial ne te cilin Presidenti zgjidhet gjithashtu nga populli. Kurse vendet e ish-Bashkimit Sovjetik si Rusia, Bjellorusia, Azerbajxhani, Ukraina, Gjeorgjia etj, jane republika qe ne Kushtetute jane parlamentare, por sidoqofte atje, Presidenti i zgjedhur me Kushtetute, ka nje pushtet shume te madh, me te madh nga c'e kane zakonisht presidentet ne republikat parlamentare. Ka edhe perjashtime; pershembull ka vende ne te cilat ndonese rpublika eshte parlamentare, Presidenti zgjidhet nga populli dhe nuk ka pushtet te madh. Rast tipik eshte ai i Austrise, Finlandes ku presidentet kane bile ndoshta edhe prelativa me pak sesa Presidenti i Shqiperise, megjithese Presidenti zgjidhet nga populli, ndryshe nga rasti i vendit tone. Por keto jane raste atipike. Ne shumicen e vendeve ku eshte republike parlamentare, Presidenti zgjidhet nga parlamenti.

Po zgjidhja qe i ka dhene Kushtetuta jone prolemit, si ju duket?

- Une mendoj se zgjidhja qe i ka dhene Kushtetuta jone problemit, eshte e sakte. Wshte e qarte dhe i pergjigjet plotesisht karakterit parlamentar te Republikes sone. Procesi i zgjedhjes se Presidentit, mund te arrije deri ne shperndarjen e tre parlamenteve nese nuk arrihet te zgjidhet Presidenti dhe ne rastin e fundit ai zgjidhet me shumicen jo te cilesuar prej 3/5 -ave, por me shumice absolute te te gjithe deputeteve. Por edhe kjo menyre zgjedhje, edhe keto kufizime persa i perket shumices ne parlament, kane arsyen e vet. Kushtetute-beresit kane dashur qe te imponojne nje zgjidhje konsensuale. Qe deputetet te arrijne ne marreveshje, ne konsensus sic u zgjodh edhe Presidenti Moisiu, ndryshe rrezikohet procesi dhe shperndahet parlamenti. Keshtu qe edhe kjo gje qe eshte bere dhe qe mund te rishikohet ne nje te ardhme, po te rishikohet Kushtetuta, eshte bere me qellim te mire. Qe te imponoje nje marreveshje konsensuale dhe ajo ne fakt pati sukses. Ne vitin 2002, Presidenti u zgjodh me marreveshje konsensuale nga parlamenti shqiptar. Keshtu qe une, personalisht si jurist jam kunder cdo propozimi qe behet sot, mund te behet dhe neser, me President te zgjidhur nga populli. Une jam kunder kesaj zgjidhje, e para se nuk eshte tipike per republiken parlamentare. Shumica derrmuese e republikave sic eshte Shqiperia, kane nje zgjidhje nga populli si Greqia, Italia, Gjermania dhe vende te tjera te Evropes, qe jane sisteme parlamentare si Hungaria, Cekia e me radhe, nuk ka arsye pse te zgjidhet nga populli Presidenti. Nga ana tjeter, presidenti i zgjedhur nga populli, mund te jete i prirur neser qe te ushtroje nje karshillek ndaj parlamentit, per t'iu thene deputeteve se edhe "une jam i zgjedhur nga populli. Natyrisht kjo mund te krijonte edhe ferkime te panevojshme.

Ditet e fundit, jane hedhur edhe propozime per ndryshimin e sistemit te zgjedhjeve nga i perzier, ne mazhoritar apo propocional. Ju cilin variant mbeshtesni?

- Mendoj se sistemi yne eshte i mire, edhe pse i perzier. Dhe sot ne Evrope, ne tere vendet, tendenca eshte qe te kalohet nga sisteme propocionale apo mazhoritare, ne sisteme te perziera. Dhe modeli me i pelqyer, qe u ka terhequr edhe vemendjen studiuesve, eshte modeli gjerman. Edhe sistemi yne eshte i mire ne pergjithesi, por per mosfuksionimin e tij e ka fajin vullneti politik, e kane fajin mashtrimet, mungesa e listave te rregullta te zgjedhesve dhe jo sistemi. Ne fakt, cdo sistem sado i mire qe te jete, nese nuk funksionojne gjerat e duhura apo funksionojne gjerat e tjera si Dushku etj, detyrimisht behet i keq. Sistemi yne eshte i mire, megjithate nese parashtrohet kerkesa dhe duhet ndryshuar sistemi, eshte e drejte e tyre, qe ta kerkojne ne pparlament me vote mbi 2/3 -at dhe ta ndryshojne. Por nese ndryshon, per mua eshte i rendesishem ndryshimi i pragut elektoral. Sot eshte ne 2.5 perqind. te behet te pakten 4 apo 5 perqind. Duhet patjeter qe te ngrihet per mua, sic ka qene edhe me pare ne propocional. Se ashtu edhe nje parti e vogel fare merr 2.5 perqind te votave, con deputetet e saj ne parlament dhe behet nje transferim i parlamentit, behet nje parlament i partive te vogla, te cilat po te bashkohen qofte edhe mes 2-3 prej tyre, mund te vene ne rrezik mazhorancen. Prandaj, sistemet propocionale e kane marre kete mase kudo. Pershembull, Turqia e ka pragun 10 perqind, shume, por per vendin tone 4 ose 5 perqind do te ishte normale.

Po ne lidhje me propozimin e kryeministrit Berisha per pakesimin e numrit te deputeteve, a do ishit dakord te nderhyhej ne Kushtetute?

- Po, per pakesimin e numrit te deputeteve, jam dakord. Jam dakord me mendimin e hedhur nga kryeministri per kete ceshtje. 100 deputete do te ishin mjaftueshem, kaq e ka edhe Izraeli, apo Finlanda, qe jane edhe vende me te medha se Shqiperia. Vecse ka nje gje kjo. Dihet qe shume ligje miratohen me shumice te thjeshte. Tek ne, ajo eshte 71 vota dhe nese do te jene 100 deputete, do jete 51. Ligjet e zakonshme me kete shumice te thjeshte miratohen, pastaj jane ligje te tjera te posacme per te cilat kerkohet miratim me shumice tjeter. Por shumica e shumices se 51, do te ishte 26 deputete. Pra, 26 deputete vendosin per fatin e nje ligji. Kjo eshte pikepyetja qe ngrihet nga disa juriste. Domethene 26 deputete vendosin per nje ligj. Sigurisht, kur ato jane te rendesishme perdoret shumica e 3/5 -ave, por kjo vlen vetem per disa ligje, se shumica e tyre miratohet me shumicen e thjeshte. Ne kete rast, i bie qe ligji te votohet me 26 vota pro. Vetem ketu eshte problemi, se une jam dakord ne parim me 100 veta ne parlament. Por edhe shpenzimet do te pakesoheshin, se deri tani eshte folur per shume shpenzime te deputeteve, qeveria e re ka vendosur qe t'i pakesoje pak ato qe kane qene shume te medha. Por edhe per faktin tjeter se parlamenti nuk eshte shume cilesor, jo vetem tani, por edhe ne vitet e meparshme. Pervec disa deputeteve te cilet bejne diskutime te qarta dhe me interes, shumica e te tjereve vegjetojne. Lexojne disa shkrime te hartuara si ne shkolle te mesme. Ndersa ne nje parlament me 100 veta, shpresojme qe te jene njerez te zgjedhur. Pra, une mendioj se mund te shihet edhe ceshtja e ndryshimit te numrit te deputeteve, nese do te pranohet te behen ndryshime ne Kushtetute.

A nuk mendoni se pasketaj, krahina te ndryshme do te ngrinin shqetesimin se nuk do te ishin te mire-perfaesuar ne Kuvend?

- Sipas sistemit propocional, jo detyrimisht duhet te perfaqesohet ne parlament cdo krahine dhe cdo rreth. Mund te mos kete pershembull deputet nga Gjirokastra. Por kesaj, i behet dermani me sistemin propocional rajonal. Meqe lista nuk eshte ne baze kombetare, por ne baze rajonale, ne baze qarqesh. Kjo ka kete te mire - qe degjohet perfaqesimi i cdo qarku dhe nuk lihet ne meshire te partise e cila nuk mund te lere te perfaqesohet nje qark ne te cilin nuk ka shume mbeshtetes te saj. Por ka edhe anen negative per Shqiperine. Cila eshte ajo? Ne kushtet e Shqiperise, kjo eshte pak e rrezikshme, sepse favorizon pak krahinarizmin. Dhe kjo nuk eshte mire, ne fatkeqesisht akoma si shtet, kemi akoma gjurme krahinarizmi qe vihen re ne forme klanesh, lobesh, shyqyr nuk kemi fetare, shyqyr, po krahinore kemi. Kjo do te ishte pak e rrezikshme. Dhe nese do te aprovohej sistemi propocional per mua, duhet te miratohej nje sistem propocional kombetar dhe jo rajonal. Po, te sigurohet nje perfaqesi nga krahinat, do te ishte mire qe kjo te mos ishte nga kryesia e partise, apo kryetari i partise i cili ka edhe simpatite e veta, por te ishte rezultat i nje forumi me te gjere partiak sic eshte Keshilli i Pergjithshem Drejtues i PS-se apo Keshilli Kombetar i PD-se e keshtu me radhe per partite e tjera. Domethene, te ishte nje organ me i gjere qe te vendoste per listen propocionale. Kjo per ma do te ishte zgjidhja me e mire. Une personalisht, e quaj te rrezikshme ne kushtet tona, sepse vendet e tjera e kane siguruar nje unitet kombetar shekullor dhe problemet krahinore i kane kapercyer me kohe, ndersa ne jemi nje vend qe i ndiejme shpesh keto e ngajnehere i fryjme dallimet veri-jug, Laberi-Toskeri etj. Ndersa mazhoritari ka nje ndarje me te madhe ne zona me te vogla.


kj





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
bledi

Postuar mė 15-1-2006 nė 17:12 Edit Post Reply With Quote
Ironia me e madhe ne keto 15 vjet e tregojne sistemi elektoral.

E shume here partite ne fuqi kane bere sisteme te keqia per veten .

LSI e cila eshte me e varura nga kjo, e hapi qe tani, se si dihet si vjen puna e partia ne pushtet apo opozita mund te bejne ligje nga interesi i cashtit kur te vine zgjedhjet.
Po LSI eshte e varur direkt nga ligji suksesi a mos suksesi i saj e ajo ne cdo rast mund te jete viktima e saj.

PS , sic beri dhe ne mandatin e pare, cdo gje e ka ne sherbim te luftes politike, e me mentalitetin komunist, per ta perdorur cdo gje per te krijuar nje situat destabiliteti, konflitkie e sherri, gjithe kohen, qe te kete nje klime te keqe ne vend per qeverisjen.

PDja eshte qesharake po kur eshte ne pushtet ben ligje te keqia per te.

Keshtu beri ne 96 ten
Keshtu beri dhe ne 97ten, kete vit, vetem te qe ligji i meparshem a ai i 92 PS nuk do kishte votat ne parlament per te zgjedhur presidentin a per te ndryshuar organet kushtetuse , vetem do kishte nje shumice nen 60%, sa mori me gjithe fallcifikimet.

Pra nje ligj shiko sa shume ndryshon.

Mazhoritari e favorizon PD ne krahasim me gjithe partite e tjera.
E mos te perserit Berisha me ato te viteve te meparshme, se u pa ne 3 korrik vota e popullit nuk e blen dote mafja.

Proporcjonali do ti japi dore Berishes a klanit ne krye te PD qe te perzgjedh ket duan ata.

Zona nuk do kete deputet, a nje njeri qe do te luti per voten, e ti te pakten ke dicka te te lutet ai para zgjedhjeve, e ta kapesh neser se i dhe voten.

Po do votosh per parti qe nuk ke ku ta kapesh pergjegjesine per zonen tende.
E asnje nuk do ta mbaj ate po do te cojne nga njeri te tjetri.

Plus skena do copetohet e njerezit do motivohen te votojne per parti te vogla duke e copetuar e komplikuar drejtimin e vendit e stabilitetin.
Pasi nuk do kete nje shumice te qendrushme, po parti qe do luftojne per interesa personale se asnje nga deputetet e tyre nuk ka lidhje me popullin.

Partite e minoriteteve do bejne namin.
Ndoshta kjo shtyhet dhe nga ata.


Mazhoritari, pra me deputet zone, eshte sistemi qe kane qe nga amerika kanada e me rradhe e jep stabilitet e zhvillim.

Nuk ka deputet ne parlament kur ai nuk perfaqeson nje zone , po perfaqeson partine pra nje burrokrat partie e ushtar i kryetareve .

Mund te cosh mbi 100 deputet te zgjedhur direkt ca ekulibrim per perqindjet ne parlament PO BAZA ESHTE MAZHORITARI DEPUTETET NGA ZONA.

Per mua nje parti, qe nuk gjen dote nje njeri te jete perfaqesusi i nje zone , a nuk fiton dote nje zone, NUK MERITON TE JETE NE PARLAMENT.

Pra nuk nxjerr dote , nje te vetem , perfaqesus te popullit, ne zone !!??

Nuk e meriton

KETU ESHTE LIDHJA

VOTUS ---DEPUTET --PARLAMENT--PUSHTET I DALE NGA VOTA E ZGJEDHESVE

Cdo proporcjonal do na conte ne partira si ne komunizem.

View User's Profile View All Posts By User U2U Member
Valter bejkova

Postuar mė 15-1-2006 nė 21:48 Edit Post Reply With Quote
Presidenti nga populli, pro dhe kundėr

Deputetë të majtë dhe të djathtë, të ndarë për idenë se presidenti duhet të zgjidhet nga populli. Për gazetën “Tirana Observer”, tre deputetë të majtë dhe tre të djathtë kanë dhënë mendime të ndryshme për zgjedhjen e presidentit. Kështu, deputeti i Partisë Socialiste, Marko Bello, mendon se kjo është një gjë normale. “Por gjithnjë,- ka theksuar Bello,- nuk duhet t’i rriten kompetencat”. Ndërsa kreu i Partisë Social Demokrate, Skënder Gjinushi, e ka kundërshtar këtë ide, për faktin se zgjedhja nga Kuvendi, sipas tij, ka dhënë një kryetar shteti të pranueshëm e të paanshëm, i cili ka dhënë ekuilibër. Ndërkohë që deputetë të Partisë Demokratike e kanë cilësuar si të parakohshëm këtë propozim të Ben Blushit. Kastriot Islami ka theksuar se ai ka qenë i këtij mendimi vite më parë, në kohën kur PS-ja ka qenë në pozitë. Deputeti dhe njëkohësisht zëdhënësi i Partisë Demokratike, Gazment Oketa, deklaron se zgjedhja e presidentit nga populli është një mendim i parakohshëm dhe se më e rëndësishme është sistemi zgjedhor dhe skema antidushk. Ndërsa Preç Zogaj ka pohuar se deklarata e socialistëve është e pamenduar dhe e padiskutuar mirë nga ata. Ai nuk e kundërshton idenë e zgjedhjes së presidentit me votë të drejtpërdrejtë, por njëkohësisht nuk përjashton faktin se ky debat kërkon një diskutim të gjerë nga forcat politike. Ndërkohë, Leonard Demi është shprehur se më e rëndësishme për momentin në Shqipëri është praktikimi i një sistemi të pastër proporcional, i cili, sipas tij, shmang konfliktet politike e personale. Gjithashtu, Demi ka pohuar se qëndrimi i Blushit është më tepër politik, duke pasur parasysh faktin, se e majta nuk ka votat e duhura për të zgjedhur presidentin. Deklarata e deputetëve të parlamentit vjenë menjëherë pas pohimit të Blushit, se presidenti duhet të zgjidhet me votën e popullit. Ende, asnjë prej deputetëve nuk ka dhënë një mendim të qartë për zgjedhjen e presidentit të republikës. Ndërkohë që, secila parti ka nevojë të diskutojë gjerë e gjatë këtë propozim, i cili kërkon në vet vete dhe ndryshimin e disa pikave në kushtetutën e vendit.

Deklaratat e deputetëve të djathtë

Gazment Oketa
Deputet i Partisë Demokratike
Është një vendim pak i parakohshëm. Zoti Blushi e sqaroi dje në një televizion qartë qëllimin e tij. Kuptohet që ata e bënë këtë deklaratë për qëllimet e tyre politike, sepse ata tashmë po e kuptojnë që e kanë të vështirë zgjedhjen e presidentit. Personalisht nuk do të kisha një kundërshtim me këtë parim, por ndoshta është i parakohshëm. Nuk gjykoj që janë pjekur kushtet për një zgjedhje të tillë të presidentit dhe ndoshta momenti që duke i zgjedhur të gjitha gjërat kështu me nxitim, ndodh gjithmonë që më pas ne kthehemi prapë mbrapa dhe i rishikojmë.

Leonard Demi
Deputet i Partisë Demokratike
Për mendimin tim, sot për sot në Shqipëri është e nevojshme një rregullore e Kodit Zgjedhor. Pra, unë propozoj që të ndërtohet kështu me këtë nismë një kod i standardeve. Më pas, ky kod duhet të jetë në gjendje të mënjanojë fenomenin e trishtueshëm të “Dushkut”. Fenomen ky që sot për sot është më i rëndësishëm sesa debati për zgjedhjen e presidentit. Unë personalisht jam për të vendosur një sistem proporcional të pastër, i cili çliron politikën nga paraja, nga krimi.

Preç Zogaj
Deputet i Partisë Demokratike
Unë gjithnjë kam menduar se zgjedhja e një prej krerëve të institucioneve kryesore, presidenti ose kryeministri, duhet të mbulohen me votë të drejtpërdrejtë. Tani ose mund të shikohet varianti i kancelaritetit si e ka Gjermania dhe është kryeministri që zgjidhet, ose presidenti. Kjo krijon legjitimitet tani dhe duhet diskutuar. Ndoshta zgjidhet kryeministri apo presidenti, por duhet diskutuar drejtpërsëdrejti në tavolinë e jo të hidhen kështu nga llogorja, duhet diskutuar në një tryezë pune serioze.

Deklaratat e deputetëve të majtë

Marko Bello
Deputet i Partisë Socialiste
Personalisht e mendoj se zgjedhja e presidentit duhet të bëhet nga populli. Natyrisht duke mos prekur ndryshime rrënjësore në Kushtetutë. Gjithashtu, sipas mendimit tim, presidentit të mos i shtohet asnjë kompetencë më shumë se ato që ka aktualisht. Mendoj kështu, sepse me zgjedhjen e presidentit nga populli, evitohet konflikti i partive për zgjedhjen e tij. Përveç kësaj, krijon një favor, sepse ne e dimë fare mirë që në Parlament ka parti të vogla që devijojnë votën e popullit. Kjo do të shmangë këtë devijim të votës së popullit.

Blushi: Presidenti të zgjidhet nga populli
Sekretari politik i Partisë Socialiste, Ben Blushi, deklaroi ditë më parë se zgjedhja e presidentit duhej të bëhej me votë të lirë nga populli. Sipas tij, vetëm kështu zhduket kriza momentale që mund të ketë një forcë mazhoritare. Madje, për Blushin, efekti real i partive të vogla është pikërisht vetëm gjatë zgjedhjes së presidentit. Në të gjitha rastet e tjera, ne nuk kemi një pozicion real të tyre.

Skënder Gjinushi
Kryetari i Partisë Socialdemokrate
Për mua, zgjedhja e presidentit të Shqipërisë nga Kuvendi ka dhënë si rezultat të saj një kryetar të shtetit të pranueshëm. Gjithashtu, figura e tij është e paanshme dhe që natyrisht ka sjellë gjithnjë ekuilibër në Parlament dhe nëpërmjet forcave politike. Ndërsa zgjedhja e presidentit nga populli do të kërkonte ndryshime të shumta në Kushtetutë, gjë për të cilën duhet të bëhet një punë e madhe. Pastaj, nëse presidenti do të zgjidhej drejtpërdrejtë nga populli, kjo do të kërkonte që njëkohësisht të ndryshonin dhe kompetencat e tij funksionale.

Kastriot Islami
Deputet i Partisë Socialiste
Propozimi është interesant. Në një artikull të botuar në gazetën “Shekulli” gjatë tetorit të vitit 2001, kam bërë të njëjtin propozim që presidenti të zgjidhej me votën e popullit e jo nga Parlamenti. Në atë kohë, pra në atë vit, Partia Socialiste kishte dhe shumicën e deputetëve në Parlament, ndërsa Partia Demokratike ishte në opozitë dhe për pasojë nuk kishte numrin e duhur të votave për të zgjedhur presidentin. Në këtë artikull jepet dhe një analizë e gjykimit për sistemin zgjedhor që citohet më mirë me propozimin e zgjedhjes së presidentit me vota nga populli.

TIRANA OBSERVER

View User's Profile View All Posts By User U2U Member
burimuji

Postuar mė 20-1-2006 nė 12:29 Edit Post Reply With Quote
Express, E Premte, 20. Janar 2006

Di Stazi dhe gripi i shqiponjave të zeza
Nga Irida GJONDEDA



Përfundimisht jemi të pakorigjueshëm. Na e ka thënë edhe Vranicki: “Këtu nuk e marr vesh se kush është engjëlli dhe kush është djalli”.Na e ka thënë edhe Doris Pak: “Politika dhe politikanët shqiptarë po na e sjellin shpirtin në majë të hundës”. Pak a shumë kështu mund të lexohet midis, pas dhe në thellësi të rreshtave edhe deklarata e Xhovani Di Stazit, President i Kongresit të Pushtetit Lokal dhe Rajonal të KE.

Bëri takime në Shqipëri, dha dhe një Konferencë shtypi, vizita e tij edhe sot e kësaj dite, bashkë me deklaratën zyrtare ndodhet në faqen e parë të ueb sajtit të KE, (www. Coe. int). Po ky lajm përsëritet, madje në ballinë edhe nën faqen e Kongresit të Pushtetit Lokal dhe të Rajoneve. I njëjti lajm dhe deklaratë, por me foto të ndryshme të zotit Di Stazi. Por as kjo nuk mjafton. Po në këtë nënfaqe ka dy lajme të tjera. E para, Kongresi i Pushtetit Lokal e Rajon diskuton për buxhetin e vet për vitin 2006 dhe për…Tiranën!…Akoma më tej, “Kongresi shumë i shqetësuar për konfliktit midis Tiranë dhe qeverisë qendrore shqiptare”… Pra katër lajme lidhur me konfliktin e “Zogut të Zi”, dy mbledhje në Strasburg, një vizitë zyrtare në Tiranë si dhe një ekip ekspertësh europianë që do të mbërrijnë në vendin tonë javës tjetër.

Xhovani Di Stazi foli, por fjala e tij u përkthye në Tiranë sipas orekseve politike. Secila palë deklaron me fanfara se ai mbrojti palën në fjalë. Tamam koncept tribalist i kulluar. Duke dëshmuar edhe një herë se politika shqiptare edhe pse vishet europiançe, përbetohet natë e ditë për Europën, jeton vetë dhe familjet e saj në nivele, madje edhe mbi nivele europiane, ka mbetur prapa, fare prapa. Zoti Stazi foli në parim, foli në bazë vlerash, foli për gjëra që duhen zbatuar nga e gjithë politika dhe nga të gjitha krahët e saj në këtë vend. Por për “Zogun e Zi” shqiponjat tona të zeza i ka kapur gripi i shpendëve dhe nuk ka Tamiflu që mund t’iu shërojë.

Di Stazi tha të paktën katër gjëra të rëndësishme, por që mesa duket mbikalojnë dhe nënkalojnë te veshët e politikanëve tanë:

Së pari, (dhe kjo nuk ka të bëjë vetëm me çështjen “Zogu i Zi”), në vendin tonë, pavarësisht nga autogargara jonë lavdëruese për ligje moderne e aktë nënligjore po të këtij niveli, ka mospërputhje dhe konktradikta serioze midis tyre. Atë që ta jep një tekst ligjor, ta heq tjetri. Dhe aq më keq, ato bien ndesh jo vetëm me kushtetutën, por edhe me instrumentat juridike europiane të nënshkruara dhe të ratifikuara prej nesh dhe dihet se në të drejtën tonë këta instrumenta, të paktën teorikisht kanë përparësi.

Së dyti, tërhoqi vëmendjen për mosrespektimin nga ana jonë të Kartës Europiane të autonomisë lokale, të cilën e kemi firmosur me vullnet të lirë. Por edhe për ta zbatuar, ta hajë dreqi.

Së treti, lëshoi sinjalin e alarmin për KKTRSH tonë jo demokratike-eufemizëm ky epitet- dhe për një polici ndërtimore me tepër kompetenca, pra jo më shumë, por me tëpër kompetenca. Në këtë rast nuk bëhet fjalë për ndryshim shkalle, por për ndryshim natyre.

Së fundi, nënvizoi domosdoshmërinë e zgjidhjes së këtij koflikti në rrugë gjyësore, por duke theksuar “nga një gjykatë e posaçme”. Pikërisht ky cilësor duhet dëgjuar mirë jo vetëm nga politikanët tanë qendrorë e lokalë, por edhe nga vetë pushteti gjyqësor.

E gjithë kjo ndërhyrje e zotit Stazi, e cila nuk do të mbetet me kaq, përfton nota shtesë gallate kur një ministër e quan organizmin e tij një OJF të Këshillit të Europës, ndërsa juristi i ndërtimores ka guximin ta quajë “të painformuar”.

Për kureshtjen e të dyve dhe të të gjithë të interesurve të tjerë, theksojmë së Kongresi I Pushtetit Lokal dhe Rajonal të KE është një organizëm I KE, I krijuar që në vitin 1957, tetë vjet pas krijimit të KE. Rëndësia e tij është aq e madhe sa edhe në rreshtimin në ueb sajtin e KE ndodhet Komiteti I Ministrave, Asambleja Parlamentare, Kongresi në fjalë, dhe më pas Komisioneri për të Drejtat e Njeriut dhe Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut. Përfaqëson 200 mijë bashki e komuna të 46 vendeve anëtare të KE dhe ka tri detyra bazë: asistencë për organizimin dhe funksionim e pushtetit lokal në të gjitha vendet e KE, monitorim i secilit vend anëtar për respektimin e autonomisë lokale si dhe këshillon Komitetin e Ministrave të KE për të gjitha aspektet e politikave lokale dhe rajonale. Çështjet që trajton Kongresi janë shumëpërmasore: institucionale, marrëdhënie ndërkombëtare, rregullim territori, zhvillim i qëndrueshëm, çështje sociale dhe të qytetarisë, minoritetet, arsimimi dhe rinia, kultura, sporti, infrastruktura dhe turizmi…

Ndërsa kryejuristit Orzi të Ndërtimores i kujtojmë se zoti Xhovani di Stazi është Italian që nga 1975 Këshilltar bashkiak në Kazakolenda, Kampobaso, që nga viti 1980 Kryetar Bashkie, post që e ka mbajtur deri më 1990, pra 10 vjet. Që më 1980 ka themeluar Ligën e Autonomisë Lokale. Në 1990 është zgjedhur Këshilltar qarku në Molize. Më 2000 zgjidhet Kryetar i Qarkut të Molizes. Më 2002 zgjidhet President i Parlamentit të Qarqeve të të gjithë Italisë. Ndërsa më 2004 është zgjedhur President i Kongresit të Pushtetit Lokal dhe Rajonal të Këshillit të Europës.

Pra nga detyrat që ka kryer dhe nga vendi ku i ka kryer këto detyra i njeh mirë çështjet e urbanizmit, urbanizimit, politikave urbane dhe infrastrukturës publike, të lehtë dhe të rëndë.

Në vend që të reflektojnë për mospërputhjet dhe kudërthëniet ligjore midis Kushtetutës, kodeve, ligjeve dhe akteve nënligjore, që vetë i kanë votuar dhe kanë rrahur gjoksin se kanë ngritur kartonin për gjëra madhështore, moiderne e europianizuese, në vend që t’i lexojnë mirë mesazhet e Di Stazit për homogjenizimin e legjislacionit tonë me atë ndërkombëtar dhe për axhustimin e legjislacionit tonë të brendshëm, në vend që të zbërthejnë fjalën e tij “autonomi e plotë lokale”, edhe për “Zogun e Zi”, shqiponjat tona partiake të të gjithë krahëve mesa duket janë prekur nga gripi i pulave dhe kakarisin kundër njëra tjetrës duke na mbuluar me glasë të gjithë.

Por diçka nuk duhet harruar, Strasburgu nuk është vendi i zogjve apo pulave, por i lejlekëve…

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
DARDAN PEJA

Postuar mė 20-1-2006 nė 15:08 Edit Post Reply With Quote
Pendim, pastaj reformė zgjedhore

nga Bashkim Kopliku

Nëse kalojmë në sistemin proporcional, do të zhduket mundësia e mashtrimit,” thonë disa politikanë, duke mëtuar se gjoja e keqja paskash qenë sistemi zgjedhor. Jo, nuk është e keqja fare tek sistemi, por tek dy partitë tona të mëdha, PS dhe PD, dhe tek aleatët e tyre, që u rreshtuan në një mashtrim në shkallë vendi, me “megadushkun”, që qe një shkelje flagrante e Kushtetutës. Çfarëdo sistemi që të zgjidhet, ai prap do të prodhojë mashtrimin, në një formë apo tjetër, përderisa vazhdohet të synohet mashtrimi, gjë që vërtetohet edhe me këtë farsën publike se fajtori paska qenë sistemi, dhe jo ne. Vetëm pasi të jenë penduar fajtorët, e këtë pendim ta kenë vërtetuar me dënimin publik të asaj që u bë, vetëm pasi të jenë dënuar fajtorët kryesor, vetëm atëherë mund t’ia vlejë të bëhet reformë zgjedhore, eventualisht të modifikohet sistemi zgjedhor ekzistues—ka me dhjetra sisteme, të trajtuara gjërësisht në literaturë, dhe nuk ka asnjë vështirësi reale.

Mashtrimi
Duhet të themi që në fillim, se ligji sipas të cilit u zhvilluan zgjedhjet, është një ligj i përdorur edhe në vende të tjera, dhe nuk ka prodhuar megadushk: megadushku është “prodhim” shqiptar, për të cilin nuk ka faj ligji, por ka faj moszbatimi i tij. Kemi shkruar, në Gazeta Shqiptare, se si është bërë mashtrimi—të gjithë ne e dimë fare mirë, nuk duhet të bëjmë të çuditurin—prandaj vetëm po përsëritim, për freskim, se ç’kërkon Kushtetuta e Shqipërisë. Në nenin 64 të saj, paragrafi 2, shkruhet: “Numri i përgjithshëm i deputetëve të çdo partie dhe/ose koalicioni partish përcaktohet në raport sa më të afërt me votat e vlefshme të marra prej tyre në të gjithë vendin në raundin e parë të zgjedhjeve”. Kjo kërkesë nuk është respektuar në Kuvendin aktual, sepse PD dhe PS u kanë vjedhur deputetë partive që nuk ishin në koalicion parazgjedhor me ta, u kanë grabitur deputetë LSI-së dhe PBDNJ-së. Dy partitë e mëdha, në garën e tyre “kush të mashtrojë më shumë”, porositën militantët e tyre të votojnë në maxhoritar për deputetin e tyre, kurse në proporcional të votonin për partitë kukulla. Kjo gjë është një mashtrim i pastër (në fakt, i ndyrë) i Kushtetutës dhe i ligjit, sepse edhe vepruan si koalicione, e kaluar koalicionit, dhe e konsideruan veten fare të palidhur. Si rezultat, mashtruan ligjin “duke marrë për një votë dy deputetë”, duke i shpërndarë deputetët për vete, dy partitë e mëdha, sikur të kishin hyrë në zgjedhje vërtetë veç, e jo në një koalicion të qartë faktik!

Pendimi
Riparimi i sistemit zgjedhor fillon me Pendimin për hilet e bëra, gjë që mund të hahet për i sinqertë, vetëm nëse korrektohet Kuvendi, dhe i jepen deputetët përkatës LSI dhe PBDNJ. E kjo gjë mund të bëhet fare lehtë, mjafton që vërtetë të jemi penduar: të mbeten deputetët që fituan drejtëpërdrejtë, në maxhoritar, dhe të korrektohet numri i deputetëve të proporcionalit (të listës shumemrore), që numri i deputetëve të jetë sipas kërkesës së Kushtetutës. Si rezultat i këtij korrektimi, në Kuvend do të kishim këtë shpërndarje të deputetëve, si vijon: 63 për PD-në dhe aleatët e saj, 58 për PS-në dhe aleatët e saj, 13 për LSI-në dhe 6 për PBDNJ-në. Ky duhet të jetë Kuvendi sipas kushtetutës, kuvendi për të cilin kanë dhënë votën votuesit! (Ju kujtojmë se pas zgjedhjeve, por para flirtit të z. Xhuveli me z. Berisha, Kuvendi i Megadushkut ishte përkatësisht me këtë shpërndarje deputetësh: 74, 59, 5 dhe 2). Natyrisht që të korrektohet shkelja e Kushtetutës, duhet t’u hiqet mandati i marrë si rezultat i mashtrimit, disa deputetëve të Listës Shumemrore, dhe do të thirren disa deputetë të rinj, të cilëve, në fakt u është grabitur mandati. Numri i deputetëve që ndryshohen janë vetëm 23 vetë—nuk është asnjë qamet të lëvizin vetëm 23 deputetë, për të vënë në vend drejtësinë. (Llogaritjet i kemi bërë duke u bazuar në të dhënat në internet të KQZ).

Fajtorët
Përgjegjësinë formale për moszbatimin e ligjit, e ka Komisioni Qëndror i Zgjedhjeve (KQZ): ai ishte dhe është i ngarkuar për zbatimin e ligjit për zgjedhjet, ai duhej të shfuqizonte regjistrimin fillestar të partive veç e veç, duke i kthyer në koalicionet përkatëse: PD me PR, PDR, PDK etj.; PS me PSD, PA, z.Xhuveli etj. Ligjet interpretohen dhe zbatohen jo sipas “lojrave gjuhësore me fjalët e shkruara në to”, por në radhë të parë sipas qëllimit të ligjit dhe sipas asaj që ka dashur të thotë ligjëvënësi: nuk përgatitnin megadushkun deputetët, kur aprovuan atë ligj. Natyrisht, edhe Gjykata Kushtetuese mund të thirrej në ndihmë nga KQZ. Është në nderin e KQZ, që të bëjë pendimin, të kërkojë korrektimin e Kuvendit, dhe pastaj të japë dorëheqjen, dhe të praqitet para drejtesisë për dënimin përkatës.
Përgjegjësinë morale, që në fakt është dhe më e rënda, e kanë dy partitë e mëdha, PD dhe PS, që iu vërsulën përfitimeve nga megadushku, duke shpresuar secila se do t’ia hidhte tjetrës: ia hodhi PD-ja, PS-së. ǒduhet bërë: realizimi i Pendimit, dhe vazhdim i funksionimit të Kuvendit të Korrektuar, me pagesat përkatëse politike për aktivistët e mashtrimit.

E jashtëzakonshme
Natyrisht që sa kërkuam më lart, janë gjëra jo të zakonëshme, por kjo vjen ngaqë ne bëjmë gjëra të jashtëzakonëshme, e prandaj kërkohen zgjidhje të jashtëzakonshme. Nëse në vitin 1996, nuk do të kishim bërë ato gjëra të jashtëzakonshme me Skemat Piramidale, me shkatërrimin e gjithë Shqipërisë në vitin 1997, nuk do të kishte nevojë të bëheshin ato zgjidhje të jashtëzakonshme që u bënë: e para, që erdhën policë, xhandarë e ushtarë të huaj për të na mbajtur rregullin në shtëpinë tonë; e dyta, që qëndroi në pushtet për 8 vjet, një qeversisje kampjone e korrupsionit; dhe e treta, që u detyruam të zgjedhim në mes dy mashtruesve, këtë që na u duk si mashtrues më i vogël.
Por tek ne ndodhin edhe ngjarje te jashtëzakonshme, që nuk u gjindet shkaku i jashtëzakonshëm: si kjo tendenca e LSI për t’u pajtuar me grabitësin kryesor të deputetëve të saj, me kryeministrin aktual, për t’u ulur për “reformën zgjedhore”, pa u bërë Pendimi!
Sidoqoftë, mos të shpenzojmë kot për “reforma zgjedhore”, pa bërë Pendimin: do të jenë jo vetëm shpenzime të kota, por dhe një vetmashtrim i mëtejshëm, se gjoja po rregullojmë diçka!


GAZETA SHQIPTARE

View User's Profile View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 31-3-2007 nė 09:59 Edit Post Reply With Quote
Gazeta Shqiptare Online URL: http://www.balkanweb.com/index.php?id=9896
Sistemi zgjedhor dhe diktatura


( 31/03/07) Bashkim Kopliku

Po diskutohet gjerësisht për sistemin e zgjedhjeve, e bëhet mirë, se po vjen koha e zgjedhjeve të parakohshme, e është mirë që ky Kuvend të ketë arritur të bëjë ndryshimet e duhura në ligje, mbase edhe në Kushtetutë. Por nuk po i vihet rëndësia e duhur influencës së sistemit zgjedhor në zhvillimin e demokracisë shqiptare. Duhet të luftohen mashtrimet me megadushkun, si ato të dyshes Nano-Berisha, po në asnjë mënyrë nuk duhet të harrohet rreziku kryesor që i kanoset Shqipërisë: diktatura.
Sistemi ekzistues i zgjedhjeve në Shqipëri, quhet “sistem proporcional i personifikuar”. Ky term do të thotë se sistemi ynë ka bazën proporcionale, dhe ka një përbërëse maxhoritare (personale, ku votohet për personin). Baza proporcionale e sistemit është fiksuar në Kushtetutë, në nenin 64 të saj, ku thuhet: “Numri i përgjithshëm i deputetëve të çdo partie dhe/ose koalicioni partish përcaktohet në raport sa më të afërt me votat e vlefshme të marra prej tyre në të gjithë vendin në raundin e parë të zgjedhjeve”. Përbërësja maxhoritare sigurohet me zgjedhjen direkt në zona (“zona njëemërore me numër të përafërt zgjedhësish”, shprehet kushtetuta jonë) të 100 deputetëve nga 140 që ka i gjithë Kuvendi ynë.
Sistemi ynë ka të mirën se nxjerr 100 deputetë, pra 71% të deputetëve që kanë fituar edhe në sajë të emrit të tyre, pra që janë dikushi, pra janë më pak të varur nga komanda e kryetarit të partisë. Këta deputetë maxhoritarë sigurojnë edhe një kontakt më të ngushtë deputet-zgjedhës, që përveç të mirave të tjera, ne do të theksonim prapë forcimin e pavarësisë së deputetit nga diktati i kryetarit të partisë, edhe si rezultat i lidhjes direkte me zgjedhësit. Për ta, kryetari detyrohet të bëjë lëshime, kompromise në mes dëshirave të tija për nënshtrim tërësor, dhe zgjedhjes së një personi që e respektojnë zgjedhësit—mos harroni rrezikun e diktaturës që do të sillte një sistem zgjedhor krejt proporcional, apo dhe shumë proporcional, ku kryetari i partisë i bën listat vetë, plot me ushtarë të bindur, pa pyetur fare për figurën e tyre tek zgjedhësit. Ne shqiptarët kemi histori moderne të mbushura me diktatorë, me individë që i janë kundërvënë Shqipërisë, për interesat e tyre personale, duke i shkaktuar mizorira vendit tonë të dashur. Prandaj mbajtja e çdo mjeti, qoftë dhe ligjor, që kontribuon në kufizimin e pushtetit të kryetarëve të partive, merr prioritet të dorës së parë. Prandaj ne duhet të mos e zhdukim përbërësen maxhoritare të sistemit tonë zgjedhor, sepse ajo është një mjet anti-diktaturë.
Rezultoi se sistemi ynë mund të përdoret për të dhunuar Kushtetutën, kur bie në duar të politikanëve mashtrues. Kjo u provua katërçipërisht: herën e parë, në vitin 2001, me një “minidushk” nanoist, dhe herën e dytë, në vitin 2005, me një “megadushk” berishist. Megadushku i siguroi PD-së e kompani, 53% të deputetëve në Kuvendit, megjithëse kishin marrë vetëm 41% të votave në “popull”.
“Dushkëllëqet” u bënë të mundura sepse ligji aktual i ka dhënë votuesit tonë mundësinë të votojë veç për personin dhe veç për partinë. Pra një votues ka dy vota (vë dy kryqe në fletën e votimit), një për partinë (proporcionalin), dhe një për personin, për kandidatin e zonës. Duke pasur dy vota, partia më mashtruese, mund ta ndajë veten në dy pjesë (kinse parti), me dy emra të ndryshëm, e kinse që janë parti të veçanta e jo të lidhura me njëra tjetrën (kinse jo në koalicion), p.sh. pjesa Demokrate dhe Republikane (D-R). Nëse votuesit e partisë D-R do të votojnë të gjithë për kandidatët e regjistruar si të pjesës (kinse partisë) Demokrate, dhe njëkohësisht për partinë, për pjesën (kinse partinë) Republikane, në teori mund të qëllojë që partia D-R të marrë edhe 86% të deputetëve duke pasur vetëm 50% të zgjedhësve që votojnë për të. Ja sesi: mund të qëllojë të fitojnë të 100 deputetët direkt në zonat, p.sh. si deputetë të Demokrates, dhe 20 deputetë “t’i takojnë” nga ndarja nga lista shumemërore (50% e 40 vendeve=20 deputetë!), si të Republikanes. Pra partia D-R ka arritur kështu të marrë 120 deputetë që përbëjnë 86% të deputetëve (120*100/140=86%), megjithëse për të kanë votuar vetëm 50% e zgjedhësve.
Ka një zgjidhje fare të thjeshtë për uljen e efektit të goditjes së Kushtetutës me “dushkëllëqe”: zgjedhësit i jepet “vetëm një votë”, vetëm ajo për kandidatin e zonës, që kjo votë të jetë njëkohësisht edhe votë e partisë së kandidatit. Duke mbetur tek shembulli i paragrafit të mësipërm, rezulton se nuk ka mundësi më të mashtrosh: pjesës Demokrate, por edhe partisë D-R, i mbeten vetëm 100 deputetët e fituar direkt, 71% të deputetëve, dhe jo 86% (jo më 120 deputetë). Ky përmirësim mund të bëhet menjëherë, pa e ndryshuar fare kushtetutën.
Nëse duam ta shpiem edhe më tej përmirësimin e sistemit zgjedhor—ne do ta rekomandonim këtë gjë—mund të bëjmë edhe një ndryshim tjetër: zonat t’i ulim si numër, t’i bëjmë 70, nga 100 që janë sot. Kështu do të kemi 50% të deputetëve të zgjedhur direkt në zona. Ky ndryshim do të kërkonte të ndryshohej Kushtetuta. Natyrisht, ky ndryshim do të shkojë bashkë me ndryshimin e paragrafit të mësipërm, pra do të mbahej edhe votimin me një votë. Kjo do të siguronte që në rastin e shembullit të mësipërm, partia D-R të marrë vetëm 50% të deputetëve (70 deputetë), aq sa i takojnë sipas principit të sotëm të Kushtetutës.
Mendojmë se nuk duhet prekur më tej principi bazë i sistemit tonë: përbërësja maxhoritare. Ky sistem mund të ketë ndryshime të tjera të rendit të dytë, si p.sh. që deputetët në Kuvend, të mos jenë më 140, por të jenë 100 vetë, por ama të ruhet principi bazë: gjysma e deputetëve të Kuvendit (p.sh., 50 zona, për Kuvendin me 100 deputetë) të jenë të zgjedhur direkt; të mos preket kjo pjesa anti-diktaturë. Mos të humbim kohë me ndryshimet e tjera, si pragu i hyrjes (mirë është me 2,5% e 4%!), mënyrat e rrumbullakimit të rezultatit në proporcional etj.—marrja me to, do të shmangë vëmendjen nga kryesorja për ne shqiptarët: rreziku i diktaturës.

Ok




1. ulja e numerit te deputeteve



Pse duhet te ulet?

Per te kursyer.


Sa duhet te jete dhe pse ?

2. Me duket shume interesante propozimi antidushk. '' nje vote'' kandidat dhe parti.

3. Duhet te rritet pragu.

Pse?

Sa, pse x?





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 31-3-2007 nė 10:08 Edit Post Reply With Quote
Pra ulja duhet per te kursyer dhe duhet bere 101 per te mos dale kurre as teorikisht barazim.

Po pse 101 e jo 71?

Pra duhet te ngrihet sepse me rritjen e tij largohen partite fantazme, pa anetare e pa votues.

Po sa 4%, 5%?

Une them se ku sistemi i perziere eshte i mire, por duke eleminuar dushkun dhe kjo ideja '' nje vote'' e eleminon.

Si mendoni, ku keni humbur te djathte?





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 20-2-2008 nė 11:15 Edit Post Reply With Quote
Modeli proporcional rajonal e bën Shqipërinë «Bosnjë-Herzegovinë» elektorale
Tuesday, 19 February 2008


Nga Kastriot MYFTARAJ - Ata që mbrojnë modelin proporcional rajonal në Shqipëri, me vetëdije apo vetëdije kërkojnë që ta bosnjako-hercegovinizojnë Shqipërinë.Sistemi zgjedhor spanjoll, që sillet si modeli i përshtatshëm për Shqipërinë, në fakt nuk është një sistem proporcional rajonal, por një sistem proporcional i përzier dhe mund të quhet sistem proporcional i përgjithshëm, i korrektuar me proporcional rajonal. Ky sistem zgjedhor i jep këtij vendi, nga pikëpamja e përfaqësimit, tiparet praktikisht të një federate. Ndarja e rajoneve zgjedhore është e dyfishtë. Të 350 vendet e dhomës së ulët të parlamentit spanjoll, ose të Kongresit të Deputetëve, dhe të 259 vendet e dhomës së lartë, ose Senatit, dalin nga dy nivele kolegjesh zgjedhore. Nga 350 vendet e Kongresit të Deputetëve, 102 vende, ose rreth 29% veçohen paraprakisht në mënyrë të barabartë për 50 provincat e Spanjës dhe dy qytetet në zotërim të Spanjës në Marok, Ceuta dhe Melila. Çdo provincë spanjolle merr paraprakisht nga dy vende, ndërsa dy zotërimet afrikane të Spanjës nga një vend. Nga 259 vendet e Senatit, 51 prej tyre, ose 20% veçohen paraprakisht në mënyrë të barabartë për provincat autonome. Sistemi zgjedhor spanjoll synon që, në dhomën e ulët të parlamentit të sigurojë artificialisht përfaqësim të provincave të vogla, mes 50 provincave të Spanjës, përtej asaj që u takon nga numri i popullsisë së tyre provincave të vogla. Ndërsa për dhomën e lartë, ose Senatin, synimi i ligjit zgjedhor spanjoll është që të sigurojë përfaqësim të rritur artificialisht të atyre që quhen komunitete autonome. Komunitetet autonome marrin secili një vend më tepër në Senat automatikisht, si dhe një vend tjetër më tepër për çdo një milion banorë. Këto vende në dhomën e ulët dhe atë të lartë, të ndara paraprakisht janë në dispozicion të partive. Ndërsa për 248 vendet e tjera të dhomës së ulët, ose Kongresit të Deputetëve, dalin nga sistemi proporcional i përgjithshëm, duke qenë e gjithë Spanja një kolegj zgjedhor, me pragun 3%. Ndërsa 208 vendet e mbetura të dhomës së lartë, ose Senatit, u ndahen provincave, duke patur 48 provincat gadishullore katër senatorë secila, pavarësisht nga numri i popullsisë, dy provincat ishullore 12 senatorë (nga dy ose tre senatorë për ishull, sipas rastit njëra ose tjetra), dhe dy zotërimet afrikane nga dy senatorë. Siç shihet, sistemi zgjedhor spanjoll, në aspektin e vet proporcional rajonal, synon të rrisë artificialisht përfaqësimin e provincave dhe të popullsive që kanë statusin e autonomisë. Për këtë arsye është pranuar e keqja e këtij sistemi, që pragu në Spanjë të shkojë praktikisht mjaft më lart se ai prej 3% i përcaktuar me ligj. Sistemi proporcional rajonal nuk ka arsye për t’ u përdorur përveçse kur kërkon të rritë artificialisht përfaqësimin e popullsisë që banon në njësi gjeografike historike, kur është edhe rasti i vetëm për të cilin pranohen të këqijat e këtij modeli. Në Shqipëri modeli proporcional rajonal nuk ka arsye përse të përdoret derisa ai nuk do të përdoret për të rritur artificialisht përfaqësimin në parlament të popullsisë së njësive administrative të caktuara. Ekuivalenti i provincave të Spanjës në Shqipëri janë qarqet, që siç dihet janë 12 dhe në rast të zbatimit të modelit proporcional rajonal në Shqipëri, kolegji zgjedhor do të jetë në rang qarku. Por në Shqipëri çdo qarku do t’ i ndahet një numër deputetësh në raport me popullsinë e tij, pra praktikisht llogaritja do të bëhet duke e marrë gjithë Shqipërinë si një kolegj zgjedhor dhe duke i ndarë çdo qarku aq vende në parlament sa i takojnë në përpjestim me popullsinë e tij. Në këtë rast zbatimi i proporcionalit rajonal humb arsyen, por duke lënë të këqijat e tij. Dhe të këqijat e sistemit proporcional rajonal në një vend si Shqipëria nuk është e vështirë të gjenden. Sistemi proporcional rajonal do të ringjallë praktikisht fantazmat e tentativave për federalizimin e Shqipërisë. Ka shumë gjasa të ndodhë që rezultati i zbatimit të proporcionalit rajonal të japë mazhoranca ndërpartiake deputetësh të një feje në qarqe të caktuara, p.sh., mazhorancë deputetësh ortodoksë në Qarkun e Korçës dhe të Gjirokastrës, mazhorancë deputetësh katolikë në Qarkun Shkodrës, apo krejtësisht deputetë katolikë në Qarkun e Lezhës. Kështu mund të ngrihet elektoralisht, fantazma e Vorio-Epirit dhe e Republikës së Mirditës. Zbatimi i sistemit proporcional rajonal, që duket se do të bëhet në nivel qarku, do të sjellë që të krijohen vizione politike krahinariste në partitë pjesëmarrëse. Kjo është e rrezikshme se tre qarqe të Shqipërisë së Jugut, pjesa më e madhe e Qarkut të Korçës, Qarku i Gjirokastrës dhe një pjesë e madhe e Qarkut të Vlorës, korrespondojnë me territorin e pretenduar historikisht nga Greqia si Epiri i Veriut. Ndërsa Qarku i Lezhës dhe ai i Shkodrës korrespondojnë me territorin e principatës katolike që është tentuar të krijohet që nga Kongresi i Berlinit në 1878 dhe deri në vitet njëzet të shekullit pasardhës. Gjithashtu, sistemi proporcional rajonal i zbatuar faktikisht sipas formulës së sistemit proporcional të përgjithshëm do të sjellë që disa qarqe të vogla, për nga numri i popullsisë, si Lezha, Dibra, Gjirokastra, të humbin një deputet, për të cilin nuk e sigurojnë numrin e nevojshëm të popullsisë, gjë që në rastin e tyre është më e ndjeshme se në rastin e qarqeve me numër më të madh popullsie, dhe që për rrjedhim do të kenë numër më të madh deputetësh. Kështu, modeli proporcional rajonal na sjell shumë të këqija, pa u marrë të mirat e tij, të cilat nuk janë të nevojshme në rastin e Shqipërisë. Ata që duan modelin proporcional rajonal në Shqipëri mund të bëjnë që, me apo pa vetëdije të krijojnë terren të favorshëm që të ringjallen të këqijat historike të fjetura. Në Shqipëri sistemi rajonal proporcional kërkohet të përdoret vetëm për të minimizuar numrin e deputetëve të fituar nga një parti, LSI, gjë që bëhet në interes të Edi Ramës. Me modelin proporcional rajonal në Shqipëri do të kemi praktikisht dyfishimin e pragut zgjedhor, sado që të jetë ai në letër. Nga kjo do të humbin jo vetëm partitë e vogla, por do të humbë në mënyrë të posaçme LSI. Kjo nuk është e ndershme. Më e ndershme do të ishte që të pragu të rritej dyfish se ç’ do të rritet, se që të bëhet kështu. Në fakt Berishës dhe PD u intereson që LSI të fitojë sa më tepër deputetë, se polarizohet e majta, por ata janë gati t’ ia bëjnë Edi Ramës koncesionin e adoptimit të modelit proporcional rajonal, në shkëmbim të koncesioneve të tjera që do t’ u bëjë ai. Në rast se do të adoptohet modeli proporcional rajonal, atëherë kjo do të jetë prova më e qartë se ka një marrëveshje të fshehtë afatgjatë mes Berishës dhe Edi Ramës. Dhe Edi Rama nuk ka se ç’ ti japë si shpërblim Berishës veç humbjen e së majtës në zgjedhjet e vitit 2009, që do t’ i shërbejë Ramës për të vazhduar procesin e spastrimit në PS. Modeli proporcional i pastër, ku gjithë Shqipëria është një kolegj zgjedhor, ka dobinë se eliminon të gjithë problematikën që vjen nga mungesa e regjistrit zgjedhor kombëtar, ose mosbërja e këtij regjistri në nivel të pranueshëm, si dhe nga mungesa e listave zgjedhore në nivel të pranueshëm. Në rast se Shqipëria do të jetë e gjitha një kolegj zgjedhor, atëherë nuk ka rëndësi se ku voton një njeri, në Kukës apo në Gjirokastër, apo në Tiranë. Në rast se rezulton që ai ka votuar dy herë (gjë që është e pamundur nëse opozita gjen dhe kërkon një bojë të përshtatshme për gishtin), atëherë të dy votat dalin të pavlefshme. Në Shqipëri janë bërë shumë eksperimente me sistemin zgjedhor, që kanë rezultuar shumë të dëmshme, duke u kulmuar me mega-«Dushkun», por sistemi proporcional rajonal me siguri që do të rezultojë si më i dëmshmi dhe më i rrezikshmi i të gjithëve. Adoptimi i modelit proporcional rajonal në Shqipëri mund të quhet një atentat kundër integritetit të shtetit shqiptar. Në rast se ka njerëz në qarqet e burokracisë ndërkombëtare, që e këshillojnë këtë sistem zgjedhor, është e sigurt që këta janë këshilltarë dashakeqë, të frymëzuar nga qendra armiqësore ndaj Shqipërisë. Politikanët shqiptarë duhet të tregojnë minimumin e përgjegjshmërisë duke e eliminuar nga tryeza e reformës zgjedhore modelin proporcional rajonal. Edi Rama që flet për politikën e re, duhet ta dijë se modeli proporcional rajonal mund të shndërrohet në një ekspedient të një politike diabolike të vjetër sa shteti shqiptar, madje edhe më të vjetër se ai, e cila ka synuar copëtimin e kombit shqiptar. Edi Rama sigurisht që pak a shumë e di këtë, prandaj mund të thuhet se eliminimi i LSI, shndërrohet në synimin anësor të tij, ndërsa kryesori është synimi i atyre qendrave që ai u shërben duke insistuar për modelin proporcional rajonal. Partitë e vogla duhet ta kundërshtojnë modelin proporcional rajonal, jo me argumentin e dominimit të partive të mëdha, apo të rritjes artificiale të pragut zgjedhor, por të këqijave të tjera që kam përmendur më lart. Vetëm kështu këto parti të vogla do të bëjnë që zëri i tyre të dëgjohet, që përndryshe nuk ka për t’ u dëgjuar se do të duket se partitë e vogla flasin vetëm për interesin e tyre. Partitë e vogla duhet t’ ua thonë qartë dy partive të mëdha, se para sistemit proporcional rajonal, me të këqijat që sjell ai, ato do të pranojnë sistemin proporcional të pastër, me gjithë vendin si një zonë zgjedhore, dhe me prag sa ç’ e duan dy partitë e mëdha, se së paku kështu si pasoja e vetme do të jetë eliminimi i partive të vogla. Kështu krerët e partive të vogla do të tregojnë përgjegjshmëri historike. Veçanërisht LSI duhet t’ ia thotë qartë PS se ajo pranon që më mirë të hyjë në zgjedhje me prag 10%, siç u bë në Turqi, se që të përdoret ekspedienti i proporcionalit rajonal për të penalizuar LSI, me të gjithë të këqijat që ai bart. Kështu Ilir Meta do të ngrihet në lartësinë e përgjegjshmërisë së një burri shteti, përballë Edi Ramës, por edhe Berishës që praktikisht i ka lënë kartë të bardhë Edi Ramës për reformën zgjedhore.

sot





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 20-2-2008 nė 11:34 Edit Post Reply With Quote
A ka ndonje burim ku jane te shkruara propozimet konkrete te partive shqiptare per sistemin zgjedhor?

PD, PR, PS, LSI psh

Pa atur keto modele zor se mund te diskutohet sakte.





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 20-2-2008 nė 11:58 Edit Post Reply With Quote
Legisi: Sistem proporcional i paster

E Merkure, 20 Shkurt 2008

“Numri i votave, qe merr nje subjekt politik, duhet te perkthehet sipas rezultatit ne numrin e deputeteve, me te cilet do te perfaqesohet subjekti perkates ne Kuvend”. Ky eshte qendrimi i Levizjes Socialiste per Integrim, lidhur me sistemin elektoral qe do te aplikohet ne zgjedhjet e ardhshme parlamentare. Madje, ky propozim eshte parashtruar dhe ne takimet e diteve te fundit me grupin faktmbledhes te ODHIR-it. Nje fakt i tille u be i ditur nga deputeti i LSI-se, Ndre Legisi, i cili ka qene pjese e ketyre takimeve. Keshtu, duke bere nje permbledhje te shkurter te asaj cfare rezultoi nga keto takime, Legisi u shpreh se “takimi ishte shume konstruktiv dhe vlen te theksohet se opsionet e parashtruara prej nesh moren mbeshtetjen e eksperteve te ODHIR”.

Duke sqaruar me tej qendrimin e LSI-se, deputeti Legisi vuri ne dukje se “ne nuk do te lejojme qe te perseritet me ajo qe ndodhi me LSI-ne, e cila ne vend qe te kishte 13 apo 14 deputete ne salle, sot ka vetem 5 deputete”. Nderkohe qe, sipas tij, LSI nuk mund te mbeshtese si nje sistem te favorshem per vendin, sistemin spanjoll. “Per sistemin spanjoll, qe ekspertet na e paraqiten si nje preference e PS-PD, ne shpjeguam se ky sistem krijon mundesine qe ne qarqe te ndryshme te vendit, pavaresisht nga rezultati qe mund te jete, pra edhe nese ai do te jete i larte, do te demtoheshin si LSI, ashtu dhe partite e vogla. Do te kishim nje rritje te pragut artificialisht ne qarqe te vecanta, dhe ne kete rast nuk do te kishte kuptim qe nje deputet ne nje qark te dale me 3-4 per qind dhe ne nje tjeter qark me 14 per qind”, deklaroi deputeti i LSI.

Levizja Socialiste per Integrim nuk do te kundershtonte asnje lloj sistemi elektoral, mjaft te garantohet nje barazi konkurrimi mes kandidateve per deputete. “Ne jemi per nje sistem proporcional te paster dhe te vendoset pragu per te, ashtu sikurse nuk kemi asnje verejtje edhe nese behet mazhoritar i paster, por nese sistemi do te jete i perzier, pra dhe proporcional dhe mazhoritar, natyrisht qe ne nuk do te pranojme qe numri i votave per nje deputet te kete ndryshime te medha nga qarku ne qark”, vleresoi Legisi, lidhur me kete ceshtje. Gjithashtu, LSI do te pranonte, sipas tij, dhe propozimin e PS-se per nje sistem proporcional rajonal, nese numri i rajoneve do te jete i tille qe te mos kemi deputete me perqindje te ndryshme votash, ku pothuajse te gjitha zonat te jene te ndara sipas nje numri te barabarte te zgjedhesve.

Propozimi

“Jemi per nje sistem proporcional te paster dhe te vendoset pragu per te. Nuk kemi asnje verejtje edhe nese behet mazhoritar i paster, por nese sistemi do te jete i perzier, pra dhe proporcional dhe mazhoritar, natyrisht qe ne do te kerkojme qe te saktesohet qe numri i votave per nje deputet te mos kete ndryshime te medha nga qarku ne qark, pra numri i votave te subjekteve politike te jete afersisht i perputhur me numrin e deputeteve qe perfaqesojne keto vota ne Kuvend”.

Pragu

“Ne nuk kembengulim ne nje sistem te vecante, apo qe te kete nje prag qe kenaq interesat e LSI-se. Jemi per nje prag, i cili te gjeje konsensus sa me te gjere, dhe nuk marrim persiper qe te mbeshtesim PD-PS per kete gje, me qellim qe te penalizohen partite e vogla. Por, duhet thene se sistemi spanjoll krijon mundesine e nje rritjeje artificiale te pragut elektoral ne qarqe te vecanta”

Ilier Meta:

“PS dhe PD duhet te jene te kujdesshem ne Reformen Zgjedhore, se nuk do te lejojme me asnje sistem monster dhe te percudnuar, qe guxon te luaje dhe te deformoje voten dhe vullnetin e shqiptareve. Askush nuk duhet te kete frike nga listat e hapura, pasi ato garantojne konkurrencen. Vetem permes nje sistemi me lista te hapura, ka kuptim parimi "nje anetar, nje vote", qe me se fundi edhe PS e PD kane shprehur vullnetin per ta zbatuar”.

kj

Gjeta dicka.

Po PD cfare propozon?

Sa surrogato eshte faqja e PD-s

Te na vi turp





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 11-3-2008 nė 18:33 Edit Post Reply With Quote
Ja si do të jetë pragu elektoral për çdo qark sipas skemës së Ramës
Printoje
Tuesday, 11 March 2008
ImageNga Kastriot Myftaraj - Nëse do të zbatohet sistemi proporcional rajonal me rajonin zgjedhor në bazë të qarkut të sotëm administrativ, duke u ruajtur numri aktual prej 140 deputetësh, siç propozoi zyrtarisht dje PS, me paraqitjen e projektit për ndryshimet kushtetuese, atëherë do të kemi këtë situatë zgjedhore, duke i marrë qarqet sipas alfabetit:
-Qarku i Beratit, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 6 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe dy të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 8 vende.Për qarkun e Beratit pragu elektoral do të identifikohet me përqindjen e votave që duhet për të marrë një vend në parlament: 100 : 8 = 12.5%

Pra, 12.5% është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Beratit për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Dibrës, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 5 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe dy të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 7 vende. Për qarkun e Dibrës pragu elektoral do të jetë:
100 : 7 = 14.28%
Pra, 14.28 % është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Dibrës për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Durrësit, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 8 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe tre të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 11 vende. Për qarkun e Durrësit pragu elektoral do të jetë:
100 : 11 = 9.09%
Pra, 9.09 % është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Durrësit për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Elbasanit, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 11 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe katër të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 15 vende. Për qarkun e Elbasanit pragu elektoral do të jetë:
100 : 15 = 6.66%
Pra,6.66 % është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Elbasanit për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Fierit, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 12 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe 5 të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 17 vende. Për qarkun e Fierit pragu elektoral do të jetë:
100 : 17 = 5.88%
Pra, 5.88 % është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Fierit për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Gjirokastrës, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 4 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohet edhe një tjetër nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 5 vende. Për qarkun e Gjirokastrës pragu elektoral do të jetë:
100 : 5 = 20%
Pra, 20% është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Gjirokastrës për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Korçës, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 9 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe 4 të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 13 vende. Për qarkun e Korçës pragu elektoral do të jetë:
100 : 13 = 7.69 %
Pra, 7.69% është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Korçës për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Kukësit, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 3 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohet edhe 1 tjetër nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 4 vende. Për Qarkun e Kukësit pragu elektoral do të jetë:
100 : 4 = 25 %
Pra, 25% është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Kukësit për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Lezhës, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 5 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe 2 të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 7 vende. Për Qarkun e Lezhës pragu elektoral do të jetë:
100 : 7 = 14.28 %
Pra, 14.28% është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Lezhës për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Shkodrës, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 9 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe 4 të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 13 vende. Për Qarkun e Shkodrës pragu elektoral do të jetë:
100 : 13 = 7.69 %
Pra, 7.69 % është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Shkodrës për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Vlorës, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 8 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe 3 të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 11 vende. Për Qarkun e Vlorës pragu elektoral do të jetë:
100 : 11 = 9.09 %
Pra, 9.09 % është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Vlorës për të marrë një vend në parlament.
-Qarku i Tiranës, të cilit në zgjedhjet e vitit 2005, i takonin 20 vende në parlament, si zona njëemërore, tashmë do t’ i shtohen edhe të tjera nga ndarja e 40 vendeve të proporcionalit të sotëm, duke marrë 29 vende. Për qarkun e Tiranës pragu elektoral do të jetë:
100 : 29 = 3.44 %
Pra, 3.44 % është shifra që duhet të fitojë një parti në Qarkun e Tiranës për të marrë një vend në parlament.
Ndërsa mesatarja e pragut elektoral faktik, në rang vendi, pra mesatarja e pragjeve faktike të qarqeve është 11.3%. E gjithë kjo është në radhë të parë një mekanizëm i menduar nga Edi Rama për të shkatërruar LSI. Me këtë sistem zgjedhor LSI merr jo më shumë se pesë deputetë, drejtpërdrejt në rajonet zgjedhore, dhe e shumta një deputet, nga mbetjet që do të ndahen në rang vendi.

sot

As po na behet vone se shkaterrohet lsi, por a ka ndonje burim qe jep thjesht propozimin e ps?

Se propozimin e PD me kot po e kerkoj.

Pyetje:

Pse nje qarku i shtohet x e tjetrin y deputete?


Si llogaritet per cdo qarke?





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
Anton Ashta

Postuar mė 15-3-2008 nė 18:38 Edit Post Reply With Quote
Zhdukja e “skraparllinjve” dhe shpëtimi i “grekëve”

[Gazeta Shqiptare, 15.3.2008]

Deputetja Valentina e dha kumtin e PS-së: “Sistem zgjedhor me 12 rajone” (SZ12R).
Shpejtoi kryeministri “kundërshtar” Berisha, ta pranojë propozimin e PS-së. Të dyja, edhe PS-ja
edhe PD-ja, u janë vënë t’i zhdukin “skraparllinjtë”. Me “skraparllinj” këtu kemi parasysh jo
vetëm ata të elektoratit të LSI-së (Lëvizja Socialiste për Integrim), që kështu i quante Fatos Nano,
por edhe të gjithë shqiptarët që nuk janë me Berishën dhe Nanon (nuk është se ngatërruam me
Ramën, por e lamë, që ta shohim një herë të mbyllë një palë zgjedhje). Kurse ata që ky SZ12R i
shpëton pa lagur fare, janë “grekët”, jo vetëm shqiptarët me kombësi greke, por edhe të gjithë
minoritetet ku janë e ku s’janë, që votojnë për PBDNj etj.—duket proponentët (përkrahësit) e
SZ12R, e kanë merak (apo mbase e kanë dhe porosi?!) t’i shpëtojnë.

Një llogaritje e shpejtë për SZ12R: ta ndash Shqipërinë në 12 rajone zgjedhore, do të
thotë që mesatarisht në një rajon të zgjidhen 11,7 deputetë (kaq del nga pjesëtimi i 140
deputetëve gjithsej, me 12 rajonet), dhe pragu elektoral efektiv të jetë 8, 6% (kaq del nga
pjesëtimi i 100% të votave, me 11,7 deputetë në rajon).

ZHDUKJA E GJITHË TË TJERËVE, PËRVEÇ DY TË MËDHENJVE

Do t’ju provojmë se SZ12R synon të zhdukë nga Kuvendi, çdo parti që merr në zgjedhje,
mesatarisht më pak se 8,6% të votave (pragu elektoral efektiv), konkretisht LSI-në.

Në votimet e fundit, ato të korrikut të vitit 2005, kaluan pragun elektoral ligjor (2,5% për
partitë, dhe 4% për koalicionet), vetëm dy parti të vogla, LSI-ja dhe PBDNj-ja (nuk po merremi
me partitë e vogla brenda koalicioneve të megadushkut, ato brenda dy partive të mëdha, PD e
PS). LSI mori rreth 8,4% të votave të vlefshme gjithsej, kurse PBDNj-ja, vetëm 4,1%. Të
analizojmë se çdo të ndodhë me këto dy parti në zgjedhjet e ardhme, duke supozuar se elektorati
i tyre nuk do të ndryshojë, dhe se do të zbatohet SZ12R.

LSI, me 8,4% të votave, i bie të mos marrë mesatarisht asnjë deputet. Kjo parti është e
shtrirë pothuaj në mënyrë uniforme në të gjithë vendin. Natyrisht që mbase edhe merr ndonjë
deputet, në ndonjë rajon që qëllon se ka përqendrim të zgjedhësve të LSI-së, mbi mesataren, por
ky rast do të jetë thjesht një përjashtim. E kjo parti nuk flet për përjashtime me një deputet, por
mëton, sipas Kushtetutës së sotme, të marrë së paku 12 deputetë, me ato 8,4% të votave.

Besojmë se ju kemi mbushur mendjen që vërtetë ky SZ12R, synon të zhdukë LSI-në, por
edhe çdo parti tjetër me nën 8,6 % të elektoratit. Për PBDNj-në, do të flasim në vijim

SHPËTIMI I PBDNJ-SË

PBDNj-ja, është një parti për të cilën voton kryesisht minoriteti me kombësi greke.
Natyrisht që ka edhe minoritete të tjera e votues që votojnë për të, që nuk janë me kombësi greke.
Me intuitë, pa i hyrë analizave të hollësishme, po themi se së paku 3,8% e votuesve të PBDNj-së,
janë nga një rajon, nga zona e minoritetit, nga Jug-Perëndimi i Shqipërisë. Ky përqendrim i tyre
në një rajon, është dhe “shpëtimi” i tyre, sepse me SZ12R, ata mund të marrin në atë rajon,
pothuaj po aq deputetë sa do të merrnin me SZ gjithëshqiptar, si proporcionali jorajonal, apo
proporcionali i personalizuar. Ja më në hollësi.

Në “rajonin e minoritetit”, do të qëllojë të jetë rreth 8, 3 % e zgjedhësve të Shqipërisë
(kjo nga pjesëtimi i 100% në gjithë Shqipërinë, me 12 rajone). Nga këta zgjedhës, janë “3,8%”
të PBDNj-së, pra PBDNj-ja, i bie mesatarisht të ketë në rajonin e minoritetit, rreth 45,6% të


votave të rajonit (kaq është 3.8 në 8,3). Me 45,6% të votave, PBDNj-ja mund të marrë rreth 5
deputetë (kaq i bie 45,6% e 11,7 deputetëve që ka mesatarisht rajoni).

Ideatorët e SZ12R, e kanë pasur mirë parasysh që të mos e dëmtojnë, të mos e prekin me
pupël, partinë më të vogël të Kuvendit, PBDNj-në. Sa thamë janë mesatarizime, e në praktikë
mund t’i bjerë zona e minoritetit me më pakë, apo më shumë deputetë a zgjedhës, dhe situata
shmanget nga kjo që llogaritëm ne duke i rënë thjeshtë. Por ajo që mbetet e sigurt, është se me
SZ12R, “PBDNj-ja del si fëmija i njerkës”. (Kujtojmë se në SZ jorajonal, apo dhe me sistemin
proporcional të personalizuar, me 4,1 % të votave, ajo, PBDNj-ja, do të merrte po 5-6 deputetë).

KONKLUZIONE

Po bëjmë një përkufizim të hiles, apo mashtrimit me SZ. Quhet hile apo mashtrim, kur
publikut nuk i tregon pasojat që mund të sjellë SZ12R, por përqendrohesh në diskutime anësore
Pra, ne na duket si mashtrim kjo puna që nuk po diskutohet sa duhet, për pasojat e SZ12R: të
diskutohen të gjitha, e kështu dihet ç’është, dhe zhduket mashtrimi.

Ky SZ12R duhet të kuptohet mirë nga shqiptarët, e pastaj ata mund të gjykojnë edhe për
lëvizjet e politikanëve. P.sh., shihni që disa politikanë të partive të vogla po tërhiqen, e po
mundohen të gjejnë strofka në dy partitë e mëdha: na duket se thjeshtë po duan të gjejnë një vend
deputeti, dhe nuk e kanë lënë fare vrapin, të promovojnë “idetë e tyre elitare”, apo “të pakicës”.
E pra, partitë e tyre, me SZ12R, po nuk qenë mbi “8,6% të mëdha”, nuk do të kenë vend në
Kuvendin “rajonal”.

Nuk dimë të ketë ndonjë shtet në tranzicion, përveç atyre fashiste dhe komuniste, ku të
ketë një shtypje më të madhe të mendimit të pakicës, sesa do të ketë në Shqipërinë tonë të dashur,
me këtë SZ12R: e pra, e drejta e pakicës, është pjesë e pandarë e Lirisë dhe Demokracisë,
sidomos kur partitë e mëdha qelben nga mungesat e brendshme të Lirisë dhe Demokracisë, si
këto dy tonat.

Bashkim Kopliku

13.3.2008




Ne thelb nuk me behet aspak vone per lsi apo per parti te djathta fallco. Por problemi qe e ka ngritur dhe zoti Myftaraj me pare dhe zoti Kopliku do studiuar me shume kujdes.

Dalngadale une po jam i mendimit qe te lidhet ky model qe eshte me keto ndryshime:

Deputetet te jene vetem 100, pra me pak zona te drejtperdrejta ( nuk e di 70 me 30 duhen pare sistemi gjerman mire) ( per te kursyer shpenzimet shteterore dhe per te rritur nivelin intelektual)

te bashkohet vota e kandidatit dhe e partise (iken dushku)

pragu te jete 5%

Ose per te evituar greket ne qeverisje, duhet te bejme proporcional te paster me prag 6%.

Mjaft me greket ne shpine, mjaft!

Ajo qe me bezdis shume eshte qe partite nuk shprehen qarte se cfare propozojne e te gjithe flasin e nuk dine se per cfare flasin.





Por sot, Shqypni, pa m´thuej si je?

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member
<<  1    2  >>




Powered by XMB 1.8 Partagium Beta Build 20110207PM
Developed By Aventure Media & The XMB Group © 2002
Procesi i kryer nė 0.6903970 sekonda, 49 pyetje