Kuvend-eDSH
Aktiv pėr herė tė fundit: Aktiv pėr herė tė fundit : Kurrė
Nuk keni hyrė [Hyrje - Regjistrohu]


Version i printueshėm | Dėrgo pėr njė shok
Nėnshkruaj | Shtoni tek preferencat
Autori: Subjekti: Presidenti Cek, V. Klaus, per BE-ne
burimuji

Postuar mė 18-3-2006 nė 17:26 Edit Post Reply With Quote
Presidenti Cek, V. Klaus, per BE-ne

Metropol, 17 Mars

"Demokracitë, ne i krijuam vetë"
Intervistë me Presidentin e Republikës Çeke, Václav Klaus

Presidenti çek, Vaslav Klaus, flet për kritikat e tij ndaj Bashkimit Evropian, problemet e eksportimit të demokracisë si dhe marrëdhëniet e pasluftës që vendi i tij ka me Gjermaninë fqinje

Integrimi evropian mund të ndahet në dy faza. Epoka e parë përfundoi me Traktatin e Mastrihtit. Ishte një fazë liberalizimi, me qëllimin kryesor integrimin evropian në një kohë kur hiqeshin shumë barriera dhe kufij në Evropë. Isha tërësisht në favor të kësaj. Por faza e dytë është një fazë homogjenizimi apo standardizimi, një që kërkon rregullim që nga kreu dhe një rritje të kontrollit mbi jetët tona. Sipas mendimit tim, kjo nuk ka aspak të bëjë me lirinë dhe demokracinë.

Zoti President, ju jeni një prej kritikëve më të ashpër të BE. Ju e keni quajtur Bashkimin Evropian një institucion kontrollues, burokratik, shkurt, një “monstër” jodemokratike. Por Republika Çeke ka qenë një anëtare e BE prej më pak se dy vjetësh. A e ka dëmtuar vendin tuaj anëtarësimi në BE?

Nuk e kam thënë kurrë këtë. Kam thënë gjithmonë se Republika Çeke është një pjesë e rëndësishme e Evropës Qendrore. Eshtë e qartë se ne duhet të marrim pjesë në integrimin evropian. Unë jam i bindur se Republika Çeke – ose në të kaluarën, Çekosllovakia – do të kish qenë një prej vendeve themelues të BE-së, po të mos ish aneksuar nga komunizmi në 1948. Kritikat e mia kanë të bëjnë me formën dhe metodat e integrimit evropian.

Në debatin për Kushtetutën evropiane, ju thatë se jeni “i shqetësuar për Evropën”. Francezët dhe holandezët e ndalën atë projekt. A është e kënaqshme kjo gjë?

Fatkeqësisht, jo. Ndjeva kënaqësi vetëm në minutat e para pas shpalljes së vendimit. Tani kuptoj se jemi edhe një herë në një situatë të rrezikshme. Shoh që zgjerimi i BE-së, fatkeqësisht po vijon pa një Kushtetutë, si një proces gradual standardizimi, dhe, kjo është shumë më e rrezikshme. Eshtë shumë e vështirë të ngadalësosh këtë proces, i cili po shtyhet përpara pa një pjesëmarrje domethënëse të publikut.

A nuk po tregoheni pak pesimist? Austria, që ka presidencën aktuale të BE-së, pritet të paraqesë një axhendë të re për çështjen e Kushtetutës.

Qëllimi i Kushtetutës ishte të hidhej një hap në drejtim të procesit të bashkimit. Dështoi. Mbështetësit e një Evrope të bashkuar u shokuan dhe, praktikisht u paralizuan në ditët e para pas referendumeve në Francë dhe Holandë. Por më pas, shumë shpejt kuptuan se mund të vazhdojnë të ndjekin synimet e tyre, edhe pa Kushtetutë. Çdo ditë që kalon, Brukseli nxjerr ligje të reja, iniciativa të reja dhe direktiva të reja, ku të gjitha fokusohen në drejtim të unifikimit.

Cilin sinjal e gjeni veçanërisht shqetësues, prej atyre që kanë ardhur kohët e fundit nga Brukseli?

Nuk flas për një vendim të vetëm. Qindra vendime na vijnë çdo ditë nga zyrat qendrore në Bruksel. Jam veçanërisht i shqetësuar, për shembull, për fjalët që qarkullojnë për një harmonizim të mundshëm të taksave në Evropë dhe përpjekjeve për të rritur shërbimet ndërkufitare. Kohët e fundit, nuk mund t’u besoja veshëve kur dëgjova Komisionerin tonë të BE, Vladimir Spidla tek propozonte një program, që për mua është alarmues: një fond i BE-së për viktimat e globalizimit. Ky është komunizëm në formën e tij më të pastër – ashtu si në kohët e Brezhnjevit. Edhe atëherë, njerëzit nuk kishin dijeni për vendimet që merreshin në majat e pushtetit, deri kur i lexonin këto në gazeta. E mbaj mend atë ndjesi pazotësie.

Po kritikoni BE-në për mungesë demokracie si dhe një rritje të hendekut mes elitës politike dhe popujve?

Po, por shqetësimi im kryesor është dimensioni politik i integrimit evropian. Ky është problemi më i rëndësishëm nga të gjithë, siç e mendoj unë. Ka të bëjë me të kaluarën, me ndjeshmëritë tona.

E quani veten një realist sa i përket BE-së. Si duhet ta interpretojmë këtë?

Eshtë e kundërta e dikujt që është naiv sa i përket BE-së. Unë nuk jam as skeptik, as oponent i Bashkimit Evropian.

Si mund të karakterizohet dikush që është naiv për BE?

Nuk është thjeshtë dikush që pranon pasivisht çdo gjë që vjen nga Brukseli, pa nxjerrë nga goja asnjë kritikë. Ata që çojnë përpara këtë proces gradual bashkimi – në Parlamentin Evropian, në burokracinë e Brukselit dhe në Komisionin Evropian – janë gjithashtu naivë. Vështirë se ndokush që nuk merret aktivisht me politikë i njeh emrat e komisionerëve të BE-së, madje, edhe emrin e Presidentit të Parlamentit Evropian. Por këta njerëz, pak nga pak po bëhen më ndikues, ndërkohë që rëndësia e parlamenteve të vendeve anëtare po bie dalëngadalë.

Kritikat tuaja bëjnë kontrast me joshjen që BE ka shkaktuar për shumë popuj, sidomos në Evropën Lindore. A nuk ka luajtur Bashkimi Evropian një rol vendimtar në nxitjen e demokracisë në Evropën Lindore?

Jo, BE nuk e ka çuar përpara as me një milimetër demokracinë tonë.

Po Sllovakia, ku Kryeministri autoritar Vladimir Meciar u largua me votë në 1998?

Por sllovakët e bënë vetë atë gjë. Sipas mendimit tim, do të ishte e papranueshme që një proces i tillë të shtyhej përpara nga jashtë. Ne i krijuam vetë demokracitë tona. Dhe veç kësaj, anëtarësimi në BE nuk është një çështje joshjeje. Thjeshtë, nuk ka alternativë tjetër. Për vendet në fjalë, anëtarësimi në BE përbën një njohje të rëndësishme politike. Në fakt, në Evropë ekziston një paragjykim që, anëtarët në BE janë “të mirët”, ndërsa joanëtarët nuk janë.

Po a nuk ka inkurajuar BE procese që përndryshe nuk do të ishin zhvilluar kaq shpejt? Mendoni për zhvillimin e një sistemi të ri ligjor, për shembull. Kandidatët aktualë për anëtarësim, Bullgaria dhe Rumania tani po reformojnë sistemet gjyqësorë për të përmbushur standarde.

Bullgarët dhe rumunët janë tashmë të interesuar për një shoqëri normale, të lirë e demokratike. Ata nuk kanë nevojë që ndokush t’u thotë se çfarë duan. Ne i zhvilluam vetë demokracitë tona – për veten tonë, dhe jo për të kënaqur ndokënd në Bruksel.

Ju i kundërviheni vendosjes së minimumit për standardet sociale në Evropë si dhe një politike të përbashkët taksimi. A jeni gjithashtu kundër një politike të jashtme të përbashkët?

Mendoj se një politikë e jashtme e përbashkët është tërësisht e panevojshme. Vende të ndryshme evropianë kanë prioritete shumë të ndryshme. Do të ishte e gabuar t’i detyroje që të ndjekin të njëjtin kurs. Vetëm shihni rezultatin e referendumeve popullorë në Francë dhe Holandë. Votuesit në dy vendet kundërshtuan Kushtetutën për arsye shumë të ndryshme. Dhe, kjo është normale. Nuk mund të lejojmë që të shfaqet dikush e të na detyrojë të gjithëve të blejmë bluzë me të njëjtën masë, ndonëse një person mund ta ketë 39 dhe tjetri 41.

Duket qartë që keni shumë kundërshtime ndaj BE. Sipas mendimit tuaj, sa larg duhet të shkojë integrimi?

Integrimi evropian mund të ndahet në dy faza. Epoka e parë përfundoi me Traktatin e Mastrihtit. Ishte një fazë liberalizimi, me qëllimin kryesor integrimin evropian në një kohë kur hiqeshin shumë barriera dhe kufij në Evropë. Isha tërësisht në favor të kësaj. Por faza e dytë është një fazë homogjenizimi apo standardizimi, një që kërkon rregullim që nga kreu dhe një rritje të kontrollit mbi jetët tona. Sipas mendimit tim, kjo nuk ka aspak të bëjë me lirinë dhe demokracinë.

Ishin të shumtë ata që parashikuan fundin e BE pas debatit për Kushtetutën, por kjo nuk ka ndodhur aspak.

Ato ishin profeci të “fundit të botës” nga disa burokratë dhe lobistë evropianë. Të gjithë e dimë që BE nuk do t’i vinte fundi. Kushtetuta evropiane ishte vetëm një prej shumë hapave dhe ne nuk duhet të përpiqemi ta risjellim në jetë.

Homologu juaj rus, Vladimir Putin, vizitoi kohët e fundit Pragën. Ju ishit shumë i rezervuar kur u fol për politikat e tij në Çeçeni. A mos ishte ky një kompensim për vlerësimin kritik që Putini i bëri pushtimit sovjetik të Çekosllovakisë në 1968?

Nuk jam i sigurtë nëse ka një zgjidhje të lehtë për Çeçeninë. Kur shohim Bosnjë-Hercegovinën apo Kosovën, mund të shohim se ndërhyrja nga jashtë nuk ishte jashtëzakonisht shumë efektive, apo të paktën nuk prodhoi zgjidhje të qëndrueshme. Kam frikë se askush në Evropë nuk është në gjendje të prodhojë një propozim realist për situatën në Çeçeni. Gjithë sa dëgjoj janë kritika moraliste ndaj palës ruse. Janë thjesht goditje të lehta, dhe për këtë çështje unë refuzoj të firmos letra të hapura...

... siç ka bërë paraardhësi juaj, Vaslav Havel. A jeni dakord me qëndrimin e qeverisë gjermane që, ndërsa zhvillimet në Rusi mund të mos jenë shumë demokratike, ato të paktën prodhojnë stabilitet?

Sigurisht, nuk mund të bësh një sy qorr për atë çfarë ndodh atje. Duhet të jemi shumë vigjilentë. Po si mund të përshpejtosh transformimin e shoqërisë në një vend aq të madh sa Rusia? Ata që thërrasin fort, janë të njëjtët që duan të vendosin standarde nga jashtë. Sigurisht që, kjo nuk është mënyra më e mirë. Nuk mund të vendosësh demokraci nga jashtë kufijve kombëtarë, gjë që ne vetë e përjetuam gjatë epokës komuniste. Politikat e Perëndimit ndaj Evropës Lindore, procesi i Helsinkit – asnjë nga këto nuk ndihmuan me të vërtetë.

Shumë në Perëndim nuk janë dakord. Sipas mendimit tuaj, marrëdhëniet mes Republikës Çeke dhe Gjermanisë janë ende disi të tendosura. Në të vërtetë, karta antigjermane u përdor në zgjedhjet e fundit katër vjet më parë në Pragë. A jeni i shqetësuar se mos ndodhë e njëjta gjë kur të zgjidhet Parlamenti i ri në qershor?

Çfarë? Ka patur ndjenja antigjermane në Republikën Çeke? Jam tërësisht kundër. Nuk ishte asgjë tjetër përveç se një fabrikim prej gazetarëve dhe politikanëve gjermanë.

Po çfarë mund të thoni për kryeministrin e atëhershëm Milosh Zeman, që në fushatën elektorale të 2002-shin nisi krejt papritur të quajë Sudeten Germans (çekë që flasin gjermanisht) si kolona e pestë e Hitlerit?

Çfarë ka antigjermane në këtë deklaratë? Ishte thjeshtë një përpjekje për të përshkruar situatën në Çekosllovaki përpara Luftës II Botërore, mes viteve 1935 dhe 1938. Nuk ka asgjë antigjermane në këtë mes. Si mund të thuash një gjë të tillë?

Megjithatë, gjatë atyre zgjedhjeve u bë e qartë që gjermanët mund të shihen si partnerë, por edhe si partnerë të mundshëm kërcënues. A është ende e vërtetë edhe sot kjo gjë?

Marrëdhëniet njerëzore kanë prirje të jenë të vështira kur ke të bësh me dikë që pershon 30 kilogramë më shumë se ti. Në këtë pikë shqetësohesh, pasi edhe një gjest me mirëdashje mund të sjellë komplikacione. Ne nuk kemi probleme me vende si Madagaskari apo Bolivia, për shembull. Por Gjermania është fqinji ynë dhe ne ndajmë një të kaluar me të. Veç kësaj, Gjermania është e fuqishme dhe ambicioze si dhe katër herë më e madhe se ne. Pa dyshim që duhet të veprojmë me maturi. Eshtë thjeshtë Realpolitikë.

Verën e kaluar, qeveria çeke shpalli një falje simbolike ndaj atyre Sudeten German-ëve të përzënë që luftuan kundër Hitlerit – një gjest që tërhoqi shumë vëmendje në Gjermani. Por, sipas mendimit tuaj, edhe kjo u teprua.

Unë kritikova idenë e selektimit të disa pak majtistëve apo komunistëve antifashistë dhe faljen ndaj tyre. Në fund të fundit, shumë gjermanë nuk ishin fashistë. Ishte një ide shumë e keqe, një ide politike e sajuar nga qeveria social-demokrate. Jam kundër gjesteve të tillë të pandershëm.

Por, nëse nuk përballesh me të kaluarën...

E kaluara është e kaluar. Kohët e fundit, Parlamenti Evropian i ka kërkuar Turqisë të kërkojë falje ndaj armenëve për genocidin që ndodhi pas 1915. Kë do të ndihmonte kjo gjë? Presidenti Putin sapo ka kërkuar falje për shtypjen nga sovjetikët gjatë Pranverës së Pragës në 1968. Ishte një gjest i këndshëm. Por nuk mendoj se mund t’i kërkoj llogari Putinit sot për atë që Brezhnjevi ka bërë në 1968. Putini nuk është pasardhës i tij dhe unë nuk jam pasardhës i qeverisë komuniste, që erdhi në pushtet në Çekosllovaki në 1948.

View User's Profile E-Mail User View All Posts By User U2U Member





Powered by XMB 1.8 Partagium Beta Build 20110207PM
Developed By Aventure Media & The XMB Group © 2002
Procesi i kryer nė 0.0595729 sekonda, 24 pyetje